Yapay zeka alanındaki devasa yatırımların karşılık bulup bulmayacağına dair endişelerle çip üreticisi şirketlerin hisseleri üzerinde devam eden satış baskısı ve artan jeopolitik riskler küresel piyasalarda geçen hafta risk algısının devam etmesine neden oldu.

Trilyonlarca dolarlık harcamaların ne zaman kar sağlayacağı hala belirsizliğini korurken, teknoloji hisselerinin aşırı değerlenip değerlenmediği de piyasalarda tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve İran'ın misilleme olarak bölgedeki diğer ülkelere saldırılarına devam etmesi de geçen hafta küresel piyasalarda risk iştahını olumsuz etkiledi.

Piyasaların odağında geçen hafta ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de yer aldı.

ABD Çalışma Bakanlığının açıkladığı verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti.

Böylece TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Ülkede, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,3 azalırken, yıllık bazda yüzde 5,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. Böylece ÜFE, aylık bazda Ağustos 2025'ten bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Böylece para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamalar eylül ayından ekim ayına ötelendi.

Ancak ABD'de açıklanan enflasyon verilerinin temel fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etmesine karşın yatırımcılar, enerji fiyatlarındaki son artışın enflasyondaki yavaşlama trendini tersine çevirebileceği endişesiyle geçmişe dönük bu verilere temkinli yaklaşıyor.

Bölgede gerilimin yeniden tırmanmasıyla petrol fiyatlarının yükselmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin geçişlerinin sınırlı kalmaya devam etmesi halinde enflasyonist endişelerin tekrar artabileceği tahmin ediliyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'nde yaptığı sunumda yüksek seyreden enflasyona tolerans göstermeyeceklerini ve fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusunda kararlı olduklarını vurguladı.

Orta Doğu'daki gerilimlerin yeniden tırmanmasıyla Brent petrol, haftayı yüzde 14,2 artışla 86,8 dolardan tamamlayarak 19 haftanın en hızlı haftalık yükselişini gerçekleştirdi.

Fed'in faiz artırımlarını öteleyebileceğine yönelik öngörülerle haftayı ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,55, dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,8 seviyesinden tamamladı.

Altının onsu ise geçen hafta yüzde 2,2 düşüşle 4 bin 18 dolara indi.

ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması ve devam eden enflasyonist endişelerin Fed’in kısıtlayıcı bir politika izleyeceği öngörülerini güçlendirmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.

Analistler, Orta Doğu'da gerilim devam ettiği sürece likidite ihtiyacının süreceğini ve dolara olan talebin artacağını belirterek, altın fiyatlarındaki düşüş eğiliminin devam edebileceğini söyledi.

Yüksek petrol fiyatları, ekonomilerde enflasyonun hedef seviyelerin üzerinde kalma ihtimalinı artırarak Fed'in politikalarına dair belirsizliği artırıyor. Bu durum, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalmasına, doların desteklemesine ve altın gibi varlıkların cazibesinin azaltmasına yol açıyor.

New York borsasında geçen hafta ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısını artmasıyla negatif bir seyir izlendi.

Şirketlerin açıkladığı bilançolar takip edilirken, büyük bankaların bilançosu beklentilerden iyi gelmesine karşın çip üreten şirketlerde görülen satış baskısı New York borsasındaki düşüşlerde etkili oldu.

Bu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 0,9, S&P 500 endeksi yüzde 1,6 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,9 azalışla tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi öncü göstergeler endeksi, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) takip edilecek.

Avrupa borsaları, Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesinden kaynaklı negatif etkilerle ve bölgede şirketlerin açıkladığı bilançolardan gelen karışık sinyallerle karışık bir seyir izlendi.

Kamu hizmetleri ve telekom sektöründeki şirketlerin bilançolarının beklentilerin altında kalması ve yapay zeka şirketlerine ilişkin değerlemelerin çok yükseldiğine dair endişeler Avrupa piyasalarında satış baskısının artmasına neden oldu.

Bölgedeki siyasi gelişmeler de yatırımcıların odağında bulunuyor. İngiltere'de Andy Burnham pazartesi günü başbakanlık koltuğuna oturmaya hazırlanıyor. Analistler, İngiltere'de kritik konunun ülkede hazine ve maliye bakanlığına kimin geleceği olduğunu belirtti.

Diğer taraftan ülkede başbakanın vergileri artırıp artırmayacağı da merak ediliyor.

Burnham'ın arazi vergilerini artırabileceğine dair öngörüler öne çıkıyor. Analistler, arazi vergisinin artırılmasının İngiltere'de konut fiyatlarında sert düşüşü beraberinde getirebileceğini söyledi.

Öte yandan İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mayıs ayına ilişkin büyüme rakamlarını açıkladı.

Buna göre, martta yüzde 0,3 büyüyen ve nisanda yüzde 0,1 daralan İngiltere ekonomisi, mayısta yüzde 0,1 büyüdü.

Diğer taraftan Avro Bölgesi mayısta 7,8 milyar avro ticaret açığı verdi.

Bölgede mayısta yüzde 3,2 olan yıllık enflasyon haziranda yüzde 2,8'e yavaşladı.

Gelecek hafta ECB'nin faiz kararı piyasaların odağında bulunuyor. ABD-İran ateşkesinin bozulmasına karşın enerji fiyatları Bankanın temel senaryosuyla genel olarak tutarlı seyrediyor. Bu sebepten dolayı ECB'nin gelecek haftaki toplantısında faizleri sabit bırakması bekleniyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1 değer kazanırken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,4 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,9 değer kaybetti. Fransa'da CAC 40 endeksi ise yatay seyretti.

Gelecek hafta pazartesi, Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), salı İngiltere'de işsizlik oranı, çarşamba İngiltere'de enflasyon, perşembe ECB'nin faiz kararı, cuma Avro Bölgesi'nde, Almanya'da ve İngiltere'de imalat sanayi PMI takip edilecek.

Bu hafta yatırımcılar, büyük bankaların açıkladığı güçlü bilançoların ardından yarı iletken sektöründen bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi.

Bu durum, çip sektörüne daha fazla bağımlı olan Asya piyasalarını satış baskısına karşı savunmasız bırakırken, bölge borsalarında satış ağırlıklı bir seyir öne çıktı.

Öte yandan Güney Kore Merkez Bankası'nın perşembe günkü faiz kararı toplantısında artan enflasyonist baskılardan dolayı politika faizini artırması bekleniyor. Ülkede haziran ayına ilişkin enflasyon yüzde 3,2 ile son 2,5 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ülkede enflasyon 4 aydır Güney Kore Merkez Bankası'nın yüzde 2'lik enflasyon hedefinin üzerinde seyrediyor.

Çin ekonomisi ise zayıf iç talep ve Orta Doğu kaynaklı risklerin etkisiyle yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüdü. Bu veri piyasa beklentilerinin altında kaldı.

İlk çeyrekte yüzde 5 büyüyen ülke ekonomisinde kaydedilen bu oran, son 3,5 yılın en düşük büyümesi olarak öne çıktı. Güçlü sanayi üretimi ve ihracat performansı ise tüketim ve yatırımlardaki zayıflığın etkisini sınırlamakta yetersiz kaldı.

Ülkede, haziranda perakende satışlar yıllık bazda yüzde 1 artarak, sanayi üretimi yüzde 5,3 yükselerek beklentilerden iyi geldi.

Analistler, ekonomik aktiviteyi desteklemek amacıyla politika düzenlemelerinin gündeme gelebileceğini ancak geniş kapsamlı bir teşvik paketinin olası görünmediğini ifade ederek, yatırımcıların odağının ay sonunda yapılması beklenen Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi toplantısına çevrildiğini bildirdi.

Bölgede teknoloji hisselerinde sert düşüşler görülürken, haftalık bazda SK Hynix'in hisseleri yüzde 15,7, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 8,3 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8,9, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,4 Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 5,8 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 değer kazandı.

Gelecek hafta çarşamba Japonya'da dış ticaret dengesi takip edilecek.

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 2,4 azalarak 13.981,05 puana geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,1580'den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, çarşamba reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı, perşembe TCMB'nin faiz kararı, cuma uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.

Öte yandan Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü "durağan" olarak korudu.