Küresel piyasalarda jeopolitik belirsizliklere ilişkin fiyatlamalar öne çıkıyor

ABD ve İran arasındaki görüşmelerin yeni engellerle karşılaşması nedeniyle yatırımcılarda temkinli bir tutum öne çıkıyor. Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasını sağlayacak bir çerçeve konusunda iki taraf arasında hala büyük bir görüş ayrılığı olduğu gerekçesiyle, bölgeye gelen ABD'li üst düzey elçilerle görüşmeyeceğini açıkladığına dair haber akışı küresel piyasalarda risk iştahının azalmasına neden oldu.

Diğer taraftan para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl bir faiz artırımına gideceğine kesin gözüyle bakılması küresel piyasalardaki risk iştahını törpüleyen en önemli sebepler arasında bulunuyor.

Öte yandan Fed Başkanı Kevin Warsh'ın bugün yapacağı açıklamalar da piyasaların odağında olacak. Ancak Warsh'ın sözle yönlendirme yapmaktan kaçınabileceği ve açıklamaların piyasaların yönünü etkilemeyebileceği öngörülüyor.

Diğer taraftan bilanço sezonu yaklaşırken şirketlerin güçlü bilançolar açıklamasının beklendiği ve bunun da piyasalarda jeopolitik gerginlikler ve faiz artırım endişelerinden kaynaklı satış baskısını dengeleyebileceği tahmin ediliyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack yapay zeka altyapısına yönelik talebin enflasyonu besleyen unsurlardan biri olabileceğini belirtti.

Hammack, "Politika açısından bakıldığında, eğer bu durum devam ederse, enflasyonu yeniden hedefe düşürmek için daha yüksek faiz oranlarına ihtiyaç duyabileceğimiz anlamına gelebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de JOLTS açık iş sayısı, mayısta 7 milyon 594 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. İşe alım sayısı aynı dönemde 45 bin azalışla 5 milyon 170 bine geriledi.

Ülkede istifa ve işten çıkarılma dahil işinden ayrılanların sayısı ise bu dönemde 63 bin artarak 5 milyon 101 bine çıktı. ABD'de Conference Board Tüketici Güven Endeksi, petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle haziranda 91,2 değerine yükselmesine karşın piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Diğer taraftan Yapay zeka girişimi Anthropic, ABD yönetiminin yapay zeka modelleri "Claude Fable 5" ve "Mythos 5" üzerindeki ihracat kontrollerini kaldırdığını bildirdi.

Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerle dün 10 baz puan artışla yüzde 4,47'ye çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün de yatay seyirle yüzde 4,47'de, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesinde bulunuyor.

Altının onsu yüzde 0,7 azalışla 3 bin 980 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,3 düşüşle 73,2 dolarda seyrediyor.

Analistler, petrol piyasalarının şu anda arzın kademeli olarak normale döneceği varsayımıyla fiyatlanmasına karşın Hürmüz Boğazı'ndan geçen trafiğin henüz savaş öncesi seviyelere ulaşamadığını belirtti.

New York borsası, teknoloji hisselerinde görülen yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti.

ABD'li çip üreticilerinden Nvidia'nın hisseleri yüzde 2,63, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri yüzde 7,68 ve Intel hisseleri yüzde 6,01 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 değer kazandı. S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, Orta Doğu'daki çatışmalara rağmen 2020'den bu yana en güçlü çeyreklik performanslarını kaydetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Avrupa borsaları, teknoloji sektöründeki yenilenen iyimserliğin etkisiyle dün pozitif seyretti.

Analistler, yatırımcıların ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin hisselerindeki sermaye yoğunlaşmasından uzaklaşarak portföylerini çeşitlendirme arayışında olduğunu belirterek, Avrupa piyasalarının bu rotasyonun başlıca fayda sağlayıcılarından biri olarak ortaya çıkabileceğini söyledi.

Diğer taraftan Avrupa'da şirketlere ilişkin iyimser bilanço öngörüleri de borsalardaki yükselişte etkili oldu.

Portekiz'in Sintra kentinde düzenlenen 2026 ECB Merkez Bankacılığı Forumu kapsamında CNBC'ye açıklama yapan Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, ABD ile İran'ın Orta Doğu'daki savaşı sona erdirme konusunda anlaşmalarına rağmen enerji şokunun etkilerinin sürdüğünü ve enflasyonun hedefin üzerinde kalmaya devam edeceğini söyledi.

Söz konusu açıklamalar Avro Bölgesinde bugün açıklanacak enflasyon verileri öncesinde geldi.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da ithalat fiyat endeksi, enerji maliyetlerindeki tırmanışın etkisiyle mayısta yıllık bazda yüzde 6,8 artarak son 3,5 yılın en yüksek artışına ulaştı.

İngiltere'de 1. çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasına (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 artarak beklentileri karşılarken, yıllık bazda yüzde 0,9 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. Ülke ekonomisi böylece 2024'ün 2. çeyreğinden bu yana ilk defa yüzde 1'in altında büyüdü.

Almanya'da haziran ayına ilişkin işsizlik oranı yüzde 6,3 ile beklentiler dahilinde gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,12, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,01 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,5 değer kazanırken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,55 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları bölgede açıklanan güçlü makroekonomik verilerle Güney Kore hariç pozitif seyrediyor.

Bölgede bugün açıklanan makroekonomik verilere göre Japonya'da haziran ayına ilişkin imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 54,8, Çin'de de haziran ayına ilişkin imalat sanayi PMI 51,7 seviyesinde gerçekleşti.

Diğer taraftan Japonya'da 2. çeyrek Tankan Tüm Büyük Sanayi Sermaye Harcamaları yüzde 11,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Dolar/yen paritesi 162,8'le 40 yılın en düşük seviyelerinde seyrederken Japon politika yapıcıların döviz kuru piyasasına müdahale edebileceğine yönelik öngörüler gücünü korumaya devam ediyor.

Petrol fiyatlarının son dönemlerde savaş öncesi seviyelere kadar gerilemesi de enerji ithalatçısı bir ülke olan Japonya için avantaj sağlıyor. Bu da Japon piyasalarına avantaj sağlıyor.

Öte yandan Japonya'nın yapay zeka yatırımlarıyla ilgili taşımış olduğu potansiyel ve Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) hem büyümeyi baskılamadan hem de enflasyonu hızlandırmadan bir para politikası uygulaması Japon ekonomisinin orta vadede normale dönebileceğine yönelik öngörüleri güçlendiriyor.

Analistler, ülkede ekonomi yönetimini mali teşvikler ve büyüme potansiyelini doğru kullanarak enflasyonla mücadele ettiğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 değer kazanırken, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 0,8 değer kaybetti.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 değer kaybederek 14.121,83 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat dün yüzde 0,5 düştü.

Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 46,6600'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,6710'dan işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini desteklemek amacıyla sadeleşme yönünde yeni adımlar attı.

Buna göre, Banka, 2023 yılında yürürlüğe alınan ve halen yüzde 2,5 oranında uygulanan döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık tesisi uygulamasını yürürlükten kaldırdı.

Yabancı para mevduat/katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları, vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda yüzde 30'dan yüzde 32'ye, daha uzun vadeli hesaplarda ise yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltildi.

Yeni oranlar üzerinden zorunlu karşılık tesisinin 17 Temmuz'da yapılacağı belirtildi.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi PMI verileri, büyük merkez bankalarının başkanlarının açıklamaları ve ABD'de ADP özel sektör istihdam verisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.55 Almanya, haziran ayı imalat sanayi PMI

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı imalat sanayi PMI

11.30 İngiltere, haziran ayı imalat sanayi PMI

12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.15 ABD, haziran ayı ADP özel sektör istihdamı

16.00 Avro Bölgesi'nde Fed, ECB ve BoE başkanlarının ECB Forumu konuşması

16.45 ABD, haziran ayı imalat sanayi PMI

17.00 ABD, haziran ayı ISM imalat sanayi PMI