Yüz binlerce öğrencinin girdiği Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınavın sonuçları açıklandı. Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) LGS'ye yönelik açıklamalarda bulunarak eşitsizliğe dikkat çekti.

Veli-Der tarafından yapılan açıklama şöyle:

"2026 yılı LGS sonuçları ve ortaöğretim kontenjanları, Millî Eğitim Bakanlığının uzun süredir yürüttüğü çarpık okullaşma politikasını bir kez daha gözler önüne sermiştir. Akademik lise kontenjanlarının daraltılması, çocukların kamusal, bilimsel ve nitelikli eğitime erişim hakkını her geçen gün daha da kısıtlamaktadır.

LGS sonuçlarının açıklanmasına kısa bir süre kala Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle, merkezî sınavla öğrenci alan okulların belirlenme süreci yeniden düzenlenmiş ve Anadolu liselerinin bu kapsama alınması daha da zorlaştırılmıştır. Bu politikanın bir sonucu olarak 2026 kontenjanlarında Kabataş Erkek, Vefa, İzmir Atatürk, Kadıköy Anadolu ve Beşiktaş Atatürk Anadolu gibi köklü liselerin de kontenjanlarında kısıtlamaya gidilmiştir.

Geçtiğimiz yıl fen, Anadolu ve sosyal bilimler liselerinin kontenjanları 4 bin 80 kişi azaltılırken, imam hatip ile mesleki ve teknik liselerin kontenjanlarında ise bin 919 artışa gidilmişti. Bu yıl da aynı politikanın sürdürülmesi nedeniyle öğrenciler ya istemedikleri okul türlerini tercih etmeye zorlanmakta ya da özel okul seçeneğine mecbur bırakılmaktadır.Bugün liselerde özel okullaşma oranı yüzde 24,81'e ulaşmıştır. Kamusal okulların kapasitesi daraltılırken kamu kaynakları özel öğretime aktarılmakta, nitelikli eğitim giderek parayla ulaşılabilen bir ayrıcalığa dönüştürülmektedir.

Eğitim hakkı ailelerin ekonomik durumuna göre belirlenemez.

Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı LGS değerlendirme raporu da eğitimdeki eşitsizliklerin üstünü örtmektedir. Raporda öğrencilerin sosyoekonomik durumları ile sınav başarıları arasındaki ilişkiye ve kamu-özel okul karşılaştırmalarına yer verilmediği gibi, değerlendirmeler büyük ölçüde en yüksek başarıyı gösteren yüzde 10'luk dilime odaklanmaktadır. Oysa eğitim politikaları yalnızca sınavda yüksek puan alan öğrenciler üzerinden değerlendirilemez. Asıl ölçüt, tüm çocukların eğitim hakkının güvence altına alınmasıdır. Milyonlarca öğrencinin yaşadığı hak ihlalleri ve eşitsizlikler görünmez kılınarak eğitim sistemine ilişkin gerçekçi bir değerlendirme yapılamaz.

Veli-Der olarak bir kez daha vurguluyoruz: Her çocuğun parasız, bilimsel, laik, kamusal ve nitelikli eğitim alma hakkı güvence altına alınmalıdır. Akademik liselerin kontenjanları artırılmalı, çocukların eğitim hakkını sınırlandıran politikalardan vazgeçilmeli ve LGS'ye ilişkin tüm veriler şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Çocuklarımızın eğitim hakkı piyasa koşullarına, iktidarın ideolojik tercihlerine ya da ailelerinin ekonomik durumuna terk edilemez. Eğitim, devletin güvence altına almakla yükümlü olduğu temel bir haktır. Kamusal eğitim ise tüm çocuklar için vazgeçilmezdir."