Kitap incelemeleri söz konusu olduğunda kendimi net bir amatör olarak görsem de, sıkı bir bilimkurgu hayranı olmanın getirdiği türe ait dinamiklere aşinalık, bana bu yazıyı yazma cesaretini verdi. Sevgili yazar inanılmaz deha Anıl Şahan’ın bana ulaştırma nezaketinde bulunduğu yeni bilimkurgu romanı Markus’un Hayaleti’ni taze taze bitirdim. 17 bölüm boyunca tuttuğum notları, hikayenin vites geçişlerini ve bir bilimkurgu sever olarak bende bıraktığı derin izleri detaylıca anlatmak istiyorum. Çünkü karşımızda, janrın içindeki basmakalıp fikirleri kırıp çok özgün bir anlatım tekniği deneyen bir yerli eser var.

Giriş Kısmı

Hikayemiz, siberpunk elementleriyle harmanlanmış tekinsiz bir uzay madenciliği evreninde açılıyor. Kitap, siberpunk türünde görmeye alışkın olduğumuz isyankar umursamaz, hayatta kalmaya çalışan klasik karakter klişelerini daha ilk sayfadan elinin tersiyle itiyor. Birinci şahıs (ben dili) anlatımıyla yazılan eserde, ana karakterimizin daha en baştan ölmüş, yani ne tam arafta ne de tam hayalet olan tuhaf varoluşuna şahit oluyoruz.

Genellikle uzay madenciliği denince klostrofobik, dar ve boğucu mekanlar akla gelir; ancak yazar burada farklı bir tercih yapmış. Ortada fiziksel bir klostrofobiden ziyade, siberpunkın ruhsuz, soğuk teknolojisinin getirdiği muazzam bir monotonluk ve sıkılmışlık hissi var. Karakterin kendi durumu hakkındaki o belirsizliği ve sıkılmışlığı, evrenin o mekanik yapısıyla birleşince ortaya çok özgün, hafif melankolik bir atmosfer çıkmış. Hikayeyi zaten “bitmiş” (ölmüş) gibi birinin filtresiz gözünden dinlemek, anlatıyı türün diğer örneklerinden anında ayırıyor.

Gelişme Bölümleri: Karakterler ve Siberpunk Fact’ler (2. ve 3. Bölümler)

Kitap, okuyucuyu büyük aksiyonların, patlamaların ortasına hemen bodurlama daldırmıyor. Aksine, 2. ve 3. bölümlerde tempoyu bilinçli bir şekilde biraz daha sakin tutarak dünya inşasına (worldbuilding) odaklanıyor. Bu bölümler, karakterlerin birbirleriyle olan esprili şakalaşmalarıyla, evrenin kendi kuralları ve siberpunk dünyasına ait ilgi çekici “fact”lerin havada uçuştuğu diyaloglarla geçiyor.

Bir okur olarak bu sakinliği çok sevdim. Çünkü yazar, yaratmış olduğu o devasa teknolojik evreni okuyucunun gözüne sokarak (infodump yaparak) anlatmıyor; tam tersine günlük, samimi sohbetlerin arasına öyle organik yediriyor ki, kendinizi o evrenin kitabi bir arka plan değil, gerçekten “yaşanan” bir yer olduğuna ikna olmuş buluyorsunuz. Büyük macera henüz başlamamışken bile, sırf karakter dinamikleri ve sohbetlerin sarıcılığı sayesinde sayfaları hızla çeviriyorsunuz.

Fitilin Ateşlenmesi: Cyberpunk-Noir ve Organik İpucu Avı (4 – 8. Bölümler)

Final ve Son: Kitabın En Güçlü Yanı Ne?

17 bölümün sonunda gelen final, bir bilimkurgu sever olarak beni fazlasıyla tatmin etti. Hikaye boyunca peşinden koştuğumuz organik ipuçları, cinayet gizemi ve en önemlisi karakterin tuhaf araf durumu harika bir noktaya bağlanıyor: Karakterimiz sonunda kendi bedenine kavuşuyor. Arkasında hiçbir mantık hatası veya ucu açık soru işareti bırakmayan bu son, hikayenin hak ettiği o doyurucu kapanışı yapıyor.

Eğer bana bu kitabın en büyük gücünü, onu diğer bilimkurgulardan ayıran en net özelliğini sorarsanız, hiç düşünmeden yazım dili derim. Yazarın öyle akıcı, samimi ve adeta okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi hissettiren bir üslubu var ki, büyük aksiyon sekansları olmasa bile sırf o kalemin lezzeti için kendinizi kitaba kaptırıyorsunuz. Siberpunk bir evrende olabilecek, o türe ait neredeyse her şeyi hakkını vererek barındıran bu eser, stabil temposu ve güçlü diliyle öne çıkıyor.

Kitap incelemesi konusunda yolun başında olsam da, Markus’un Hayaleti bana bir bilimkurgu hayranı olarak çok keyifli, dolu dolu bir 17 bölüm yaşattı. Siberpunk ve gizem türlerinin bu başarılı birleşimini görmek beni çok mutlu etti. Bu harika ve özgün macera, aynı zamanda nazik hediyesi için yazar Anıl Şahan’a yürekten teşekkür ederim. Türün meraklılarının kesinlikle radarını alması gereken, çok başarılı bir yerli bilimkurgu eseri olmuş.

Markus’un Hayaleti İncelemesi: Siberpunk Uzay Madenciliğinde Ölü Bir Hayalet ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.