Micron CEO’su Sanjay Mehrotra, küresel bellek kriziyle ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Şirket yöneticisi, son yıllarda bazı büyük müşterilerin bellek üreticileri üzerinde kurduğu yoğun fiyat baskısının sektörün yatırım kapasitesini zayıflattığını, bunun da bugün yaşanan bellek sıkıntısının temel nedenlerinden biri hâline geldiğini söyledi. Mehrotra, mevcut arz sorununun 2027 yılına kadar devam edebileceği uyarısında bulundu.

Düşük Fiyat Politikası Üretim Yatırımlarını Yavaşlattı

CNBC’ye konuşan Sanjay Mehrotra, özellikle 2023 yılında bellek üreticilerinin ciddi gelir kaybı yaşadığını belirtti. Şirketin verdiği bilgilere göre bellek fiyatları bazı dönemlerde önceki seviyesinin üçte birine kadar geriledi. Micron CEO’su, agresif fiyat taleplerinin üreticilerin kârlılığını önemli ölçüde düşürdüğünü, bunun sonucunda yeni üretim tesislerine yatırım yapacak finansmanın oluşmadığını ifade etti. Bellek üretimi yüksek sermaye gerektiren bir sektör olduğu için yatırımların ertelenmesi, yıllar sonra ortaya çıkan arz sıkıntısını doğrudan etkileyen faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Micron’un Ticari İşlerden Sorumlu Başkanı Sumit Sadana da geçen hafta The Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada benzer değerlendirmelerde bulundu. Sadana, bazı müşterilerin fiyat konusunda aşırı agresif davrandığını, şirketin de bunun sürdürülebilir olmadığını açık şekilde dile getirdiğini söyledi. Yöneticiye göre düşük kâr marjları nedeniyle 2023 yılında sektör genelinde planlanan birçok yatırım askıya alındı. Bellek yongası üreticilerinin kapasite artırma projelerini ertelemesi, sonraki yıllarda ortaya çıkan talep artışına hazırlıksız yakalanılmasına neden oldu.

Yatırımların yavaşladığı dönemde üretken yapay zekâ teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, yüksek kapasiteli bellek çözümlerine olan ihtiyacı beklenmedik ölçüde artırdı. Veri merkezleri kuran şirketler, HBM bellek, DRAM ve NAND Flash gibi gelişmiş bellek teknolojilerine büyük ölçekli sipariş vermeye başlayınca arz ile talep arasındaki denge hızla bozuldu. Yapay zekâ sunucularında kullanılan bellek miktarının geleneksel sunuculara göre çok daha yüksek olması, üreticiler üzerindeki baskıyı daha da artırdı. Bellek arzındaki daralma yalnızca veri merkezi pazarını değil akıllı telefon, dizüstü bilgisayar ve masaüstü bilgisayar üreticilerini de doğrudan etkiliyor.

Micron, bu tabloyu tersine çevirmek amacıyla üretim kapasitesini genişletmeye hazırlanıyor. Şirket, araştırma-geliştirme faaliyetleri ile yeni üretim tesisleri için toplam 200 milyar dolara kadar yatırım yapacağını açıkladı. Idaho eyaletindeki Boise ile New York eyaletindeki Syracuse şehirlerinde kurulacak yeni fabrikalar bu planın önemli parçaları arasında yer alıyor. Yeni nesil bellek teknolojilerinin üretimi önceki nesillere göre daha karmaşık olduğu için bu yatırımların sonuç vermesi birkaç yılı bulacak.

Akıllı telefon ve bilgisayar fiyatlarındaki yükseliş de bellek pazarındaki gelişmelerle doğrudan bağlantılı hâle geliyor. Apple’ın kısa süre önce bazı Mac ve iPad modellerinin fiyatını artırması, sektör genelindeki maliyet baskısının son örneklerinden biri oldu. Uzmanlar, bellek üretiminde arzın talebi yakalayamaması durumunda tüketici elektroniği ürünlerinde fiyat artışlarının önümüzdeki dönemde de devam edebileceğini değerlendiriyor.