Konuyu köşesine taşıyan Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, ödeme zincirinden bankaları çıkaran şirketlerin karşılaşacağı devasa yaptırımları anlattı. Özellikle turizm ve denizcilik kenti Muğla'da bu kuralların tavizsiz uygulanacağı vurgulanıyor.

Sosyal Haklarda Yaşanan Büyük Kayıplar

Piyasada "kayıtlı kayıt dışılık" adıyla bilinen bu hileli yöntem, devletin prim gelirlerini düşürürken çalışanların geleceğine de ipotek koyuyor. Elden maaş alma durumunda personelin emekli aylığı asgari seviyelerde kalıyor, iş sonu tazminatları kuşa dönüyor ve sosyal güvenlik zırhı tamamen ortadan kalkıyor. 2008 yılı itibarıyla bu kara düzeni bitirmek için başlatılan kanuni hamleler, geçen yıl yapılan son revizyonlarla birlikte çok daha keskin bir hal aldı. Artık şeffaflıktan uzaklaşan Muğla merkezli firmalar, her an kapılarında denetmenleri bulabiliyor.

Fiili Çalışan Sayısındaki Kritik Eşik

Devlet otoriteleri, kayıt dışı ödemeleri bitirmek için yasal çemberi her geçen gün daralttı. Başlangıç aşamasında, 2009 senesinde sadece 10 işçi çalıştıran şirketlere getirilen banka üzerinden ödeme zorunluluğu, sistemin oturmasıyla birlikte 2016 yılında 5 çalışana çekildi. Geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren kararlarla beraber bu sayı 3 kişiye kadar indirildi. Kadrosunda en az 3 personel bulunduran her firma, maaşlarını dijital kanallardan yapmak zorunda bırakıldı. İş Kanunu başta olmak üzere Deniz İş ve Basın İş mevzuatları da bu yönde şekillendirilerek yasal ihtilafların kökten çözülmesi hedeflendi. Ayrıca banka promosyonlarını kendi cebine indiren işverenlerin haksız kazancının da önüne geçilmeye çalışılıyor.

Çifte Yaptırımın Finansal Yükü

Ödemelerin banka veya detaylı döküm sunulmak şartıyla PTT üzerinden yapılması kesin bir zorunluluk. Aksi yönde hareket eden işletmelere çifte ceza sistemi uygulanıyor. 2026 yılı güncel ceza tarifesine göre, bankadan geçirilmeyen her bir normal işçi maaşı için patronlara aylık 2.734 TL idari para cezası kesiliyor. Muğla gibi denizciliğin yoğun olduğu bölgelerde gemi adamı başına uygulanan aylık ceza 36.211 TL olarak belirlenirken, gazeteci statüsündeki personeller için bu rakam aylık 45.278 TL düzeyine fırlıyor. Yaptırımlar sadece bununla sınırlı kalmıyor. Bordrolarda işçinin ıslak imzası tespit edilemez ve işlemler banka dışı yürütülürse, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından doğrudan 396.360 TL barajına varan ekstra cezalar devreye sokuluyor.