Neuralink, beyin çipi ameliyatlarında cerrahi yöntemi değiştirebilecek önemli bir başarıya imza attı. Şirket, klinik araştırmalar kapsamında ilk kez beyni koruyan dura zarını açmadan elektrotları doğrudan beyin korteksine yerleştirdiğini açıkladı. Yeni teknik, cerrahi müdahalenin daha güvenli yürütülmesini hedeflerken operasyon sürecindeki invaziv işlemleri de azaltıyor.

Robotik Cerrahi Sistemi Koruyucu Zarı Açmadan Çalışmayı Başardı

Neuralink’in geliştirdiği yeni yöntemde robotik cerrahi sistemi, elektrot ipliklerini dura mater olarak adlandırılan sert koruyucu zarı delerek beyin korteksine ulaştırdı. Önceki operasyonlarda cerrahlar bu zarı neşter yardımıyla açıyor, ardından küçük bir bölümü kaldırarak elektrotları yerleştiriyordu. Yeni teknik sayesinde koruyucu zarın anatomik bütünlüğü korunurken cerrahi sürecin daha kontrollü ilerlemesi amaçlandı. Neuralink’in kurucusu Elon Musk, gelişmenin ardından yaptığı açıklamada yeni yöntemin beyin ile bilgisayar arasında kurulan arayüzleri daha güvenli ve daha kolay uygulanabilir hâle getirdiğini ifade etti.

Şirket, işlemin Mayıs 2026’da Kanada’da bulunan University Health Network bünyesindeki Toronto Western Hospital’da yürütülen klinik araştırma sırasında gerçekleştirildiğini duyurdu. Operasyonun ardından gönüllü katılımcının yaklaşık bir saat içinde yalnızca düşünceleriyle bilgisayar imlecini kontrol etmeye başladığı, iyileşme sürecinin ise planlandığı şekilde devam ettiği aktarıldı.

Beyin-bilgisayar arayüzü teknolojileri, sinir hücrelerinden elde edilen elektriksel sinyallerin dijital komutlara dönüştürülmesini sağlıyor. Özellikle felç, omurilik yaralanması ve nörolojik hareket kaybı yaşayan hastalar için geliştirilen bu sistemler, iletişim ve bilgisayar kontrolü açısından yeni tedavi seçenekleri sunmayı hedefliyor.

Dura mater, insan saçından daha ince olan Neuralink elektrotlarından yaklaşık on kat daha kalın ve oldukça dayanıklı bir doku yapısına sahip bulunuyor. Şirket, elektrotların güvenli şekilde ilerleyebilmesi için cerrahi robotun kullandığı mikro iğnenin çapında çok küçük bir değişiklik yaptı. Mühendislik ekibi aynı zamanda insan dura zarının mekanik özelliklerini taklit eden sentetik bir test modeli geliştirerek yüzlerce doğrulama denemesi gerçekleştirdi. Bu testler sırasında yalnızca elektrotların zarı güvenli biçimde geçmesi değil, aynı zamanda yerleştirme hassasiyetinin korunması da değerlendirildi. Şirket, laboratuvar ortamındaki doğrulama sürecinin ardından yöntemi klinik araştırmaya taşıdı.

Koruyucu zarın açılmaması cerrahlara yeni bir teknik zorluk da oluşturdu. Dura yerinde kaldığında beyin yüzeyindeki damarlar doğrudan görülemediği için Neuralink operasyon sistemine iki farklı görüntüleme teknolojisini entegre etti. İlk aşamada kullanılan ICG video anjiyografi yöntemi, damar yoluyla verilen özel boya ile kızılötesi görüntüleme teknolojisini birleştirerek kan damarlarının dura zarının arkasından görüntülenmesini sağladı. Böylece robot, elektrotları damar yapılarından uzak noktalara yerleştirebildi.

İkinci aşamada kullanılan Optik Koherens Tomografi sistemi ise dura yüzeyi ile beyin korteksi arasındaki mesafeyi mikron düzeyinde ölçerek elektrotların doğru derinlikte ilerlemesine yardımcı oldu. Neuralink, bu teknolojiyi geliştirmek amacıyla insan beyninin anatomisini ve fizyolojik hareketlerini taklit eden çok katmanlı deney modelleri kullandığını açıkladı.

Şirket, geliştirilen beyin çipi teknolojilerinin araştırma aşamasında bulunduğunu özellikle vurguladı. Neuralink sistemleri henüz ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) veya diğer düzenleyici kurumlar tarafından ticari kullanım için onaylanmış ürünler arasında yer almıyor.

Paylaşılan sonuçların yalnızca gönüllü klinik araştırma katılımcılarından elde edilen verileri yansıttığını belirten şirket, her hastada aynı sonuçların ortaya çıkacağının garanti edilemeyeceğini ifade etti. Klinik çalışmaların ilerleyen aşamalarında elde edilecek yeni veriler, yöntemin güvenliği ile uzun dönem etkinliği konusunda daha kapsamlı bilimsel değerlendirmelerin yapılmasını sağlayacak.