Kültür yağmacılığı yine gündeme gelmiş.
Odysseus evine döndü, peki çalınan hazineler ne zaman dönecek?
christopher nolan’ın son filmi odyssey’in basın toplantısında zendaya’nın taktığı antik i̇ran döneminden üç bin yıllık küpeler, kökeni farklı coğrafyalara uzanan kültürel hazinelerin batı'ya nasıl ulaştığı ve neden geri dönemediği sorusunu gündeme getirdi.
christopher nolan’ın son filmi odyssey’in basın toplantısında zendaya’nın taktığı antik i̇ran döneminden üç bin yıllık küpeler bir soruyu gündeme getirdi: kökeni i̇ran’dan hindistan’a, anadolu’dan afrika’ya uzanan bu hazineler batı’ya nasıl ulaştı ve neden kendi yurtlarına geri dönemiyor?.
Odyssey filminde “Bilgelik Tanrıçası” rolüyle, güzelliği ve zekasıyla gönüllerde taht kuran Zendaya 5 Temmuz’da filmin tanıtımı için Londra’da düzenlenen bir basın toplantısına zarif bir Antik Yunan kostümüyle çıktı. Ama onu kameraların ilgi merkezine oturtan şey kıyafeti değil, küpeleri oldu.
Antik olduğu besbelli olan ve güneşi simgeleyen bu altın küpelerin kökeninin ne olduğu, nereden geldiği günlerce internet ahalisini meşgul etti. Sonuçta küpelerin esrarı çözüldü.
Küpeler İran asıllıydı, üç bin yıllık bir hazinenin parçası olduğu tahmin ediliyordu ve basın toplantısı için özel olarak Londra’daki bir mücevherciden kiralanmıştı.
Anaakım medya, sonrasında çok da irdelemediği şu sorunun peşine düştü: Antik Yunan tarihinin en tanınmış efsanelerinden biri, ünlü yönetmen Christopher Nolan tarafından sinemaya uyarlanıyordu ama neden Antik İran kültürü bu şekilde ön plana çıkarılıyordu?
Asıl soru ise bu olağanüstü küpelerin kökeniydi: Üç bin yıllık olduğu tahmin edilen paha biçilmez takılar hangi yollardan geçerek Zendaya’ya ulaşmıştı?
Daha da ötesi, ülkelerin tarihi ve ulusal sembollerini oluşturan bu hazineler, nasıl Batı dünyasının zenginlere pazarladığı metalar haline geliyordu?
Antik Yunan efsanesinin tanıtımında Antik İran takısı
Zendaya’nın küpeleri Baron London adındaki ünlü mücevhercinin koleksiyonuna aitti. Aslına bakılırsa “Materials from the old World” koleksiyonu, eskiyle yeninin bir sentezi olarak mücevherci tarafından yeniden yaratılan ve kiralanması için süper zenginlere sunulan antik takılardan oluşuyordu.
Altın küpelerin güneşi simgeleyen ve paha biçilmez kabartılar içeren ana gövdesi, üç bin yıllık bir hazinenin parçasıydı. Bu büyük define Batı İran’daki Zwiye yerleşim yeri yakınlarında büyük bir ihtimalle 1947 yılında kaçak kazılarda bulunmuş ve bilinmeyen yollardan ülke dışına çıkarılmıştı. Küpe bu medalların üzerine inciler yerleştirilerek yaratılmıştı.
Asur, İskit ve Med medeniyetlerinin kesişme noktalarını oluşturan bu bölgede üç bin yıl önce boy veren uygarlığı anlayabilmek için büyük önem taşıyan bu hazine arkeologlar tarafından incelenmemiş, hazine avcıları tarafından apar topar yurtdışına kaçırılmıştı.