Orta Doğu gerilimi PMI verilerini haziranda aşağı çekti!

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin Haziran 2026 dönemi sonuçları açıklandı.

Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre mayıs ayında 49,8 olan manşet PMI haziranda 47,1’e gerileyerek imalat sektörünün faaliyet koşullarında belirgin bir yavaşlamaya işaret etti.

ORTA DOĞU’DAKİ BELİRSİZLİK ETKİLİ OLDU

Böylece sektörün performansında zayıflama eğilimi üst üste 27’nci aya ulaştı. Mayıs ayında hafif artış gösteren üretim, haziranda yeniden yavaşladı.

Anket katılımcılarına göre, üretimdeki yavaşlamanın kaynağında Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı piyasa belirsizliği, yeni siparişlerde süregelen düşüş ve fiyat artışları gibi faktörler yer aldı.

Haziranda toplam yeni siparişlerdeki azalma belirgin düzeyde gerçekleşti. Bu gelişmede, mayısta artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin yeniden düşüşe geçmesi etkili oldu. Benzer şekilde, satın alma faaliyetleri de mayıs ayındaki artışın ardından haziranda yeni siparişlerdeki zayıflamaya bağlı olarak yeniden düşüş kaydetti.

Firmalar ayrıca istihdamı azaltmaya da devam etti. Girdi maliyetleri enflasyonu nisanda ulaştığı yakın dönem zirvesinden gerilemeye devam etti ve geçen yılın kasım ayından bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Bununla birlikte, Orta Doğu’daki savaşın petrol ve diğer ham madde maliyetlerini yükseltmesi nedeniyle girdi fiyatlarında belirgin artış sürdü.

Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu da ivme kaybetti ve yıl başından bu yana en düşük seviyede ölçüldü. Bölgedeki gerilim nedeniyle firmalar ham madde tedarikinde zorluklarla karşılaşmaya devam etti ve tedarikçilerin teslim süreleri haziranda da uzadı. Bununla birlikte, teslimat sürelerindeki artış şubat ayından bu yana en ılımlı düzeyde gerçekleşti. Son olarak, büyük ölçüde zayıf talep koşullarının etkisiyle firmalar haziran ayında hem girdi hem de nihai ürün stoklarını azaltmaya devam etti.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi:

“Mayıs ayında olumlu sinyaller veren Türk imalat sektörü, haziranda yeniden zayıflama gösterdi.

Yeni siparişlerdeki zayıf seyir, üretimin yeniden yavaşlamasına yol açtı.

Anket sonuçları, firmaların karşılaştığı zorlukların temel nedeninin Orta Doğu’daki savaş olmaya devam ettiğini gösterdi.

Bu nedenle, savaşın seyrine ilişkin son haftalarda gözlenen olumlu haber akışının önümüzdeki aylarda faaliyet koşullarının iyileşmesine katkı sağlaması umuluyor.”

10 SEKTÖRDEN SADECE İKİSİNDE ÜRETİM ARTTI

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI haziran ayı raporu, zorlu faaliyet koşullarının sürdüğüne ve büyümenin az sayıda sektörle sınırlı kaldığına işaret etti.

Raporun görece olumlu gelişmesi ise enflasyonist baskıların hafifleme sinyalleri vermesi oldu. Haziranda takip edilen 10 sektörden yalnızca ikisinde üretim arttı.

Yine de bu durum mayıs ayına göre hafif bir iyileşmeye işaret etti. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde üretim yeniden büyümeye geçerken, giyim ve deri ürünlerinde iki aylık genişleme sona erdi.

En belirgin yavaşlama ise Temmuz 2025’ten bu yana en sert üretim daralmasının kaydedildiği gıda ürünleri sektöründe yaşandı.

Yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Sektörün yeni siparişleri son beş ayda ilk kez arttı ve bu artış güçlü gerçekleşti. Yeni siparişlerde en keskin yavaşlama ise tekstil sektöründe izlendi. Benzer bir durum, yurt dışından alınan yeni siparişler için de geçerli oldu.

Yeni ihracat siparişlerinde kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerin yanı sıra giyim ve deri ürünleri de artış kaydetti. Haziran ayında girdi maliyetleri enflasyonu, kara ve deniz taşıtları haricindeki tüm sektörlerde hız kesti.

EN BELİRGİN FİYAT ARTIŞI ELEKTRONİK ÜRÜNLERDE!

Girdi fiyatlarında en keskin artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşanırken, en düşük oranlı artış ise makine ve metal ürünlerinde ölçüldü. Benzer şekilde, haziran ayında nihai ürün fiyatları enflasyonu da sektörlerin genelinde yavaşlama gösterdi.

En belirgin fiyat artışları elektrikli ve elektronik ürünlerde kaydedilirken, en ılımlı yükseliş ise giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşti.

Haziranda en güçlü enflasyonist baskının gözlendiği elektrikli ve elektronik ürünler sektörü, aynı zamanda tedarikçilerin teslimat sürelerinde en belirgin uzamanın yaşandığı sektör oldu.

Sektörün tedarikçi performansındaki bozulma Ağustos 2024'ten bu yana en yüksek oranda gerçekleşti.

Teslimat süreleri kısalan iki sektör giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri oldu. Ağaç ve kağıt ürünleri sektörünün tedarikçi performansı, anketin başladığı Ocak 2016’dan bu yana en belirgin iyileşmeyi sergiledi.

Son olarak, yeni siparişlerde ve üretim gereksinimlerinde görülen zayıflık, birçok sektörde istihdamın azalmasına yol açtı. Anket kapsamında izlenen 10 sektörden yalnızca üçünde çalışan sayısı arttı.