Beş yıl önce PayPal, Wall Street'in gözde şirketlerinden biriydi ve dijital ödemelerde lider konumdaydı. O zamandan bu yana hisseleri sert şekilde değer kaybetti. Apple Pay ABD'deki ödeme hizmetlerine hakim oldu ve PayPal istemediği bir satın alma teklifiyle karşı karşıya kaldı. Dijital ödemelerle özdeşleşen şirket, geçen hafta yükselen rakibi Stripe ile özel sermaye şirketi Advent International'dan borsadan çıkarılmak üzere 53 milyar dolarlık bir satın alma teklifi aldı. Reuters’a konuşan kaynaklara göre PayPal'ın yönetim kurulu teklifi değerlendiriyor ancak hisse başına 60,50 doların yeterli olmadığını düşünüyor.

Çabaları sonuç vermedi

Bu durum, e-ticaretin ve e-posta tabanlı ödemelerin öncülerinden biri olan, aynı zamanda teknoloji devleri Elon Musk ve Peter Thiel'in kariyerlerinin şekillenmesine katkıda bulunan bir şirket için önemli bir gerileme. 1998 yılında kurulan Kaliforniya'nın San Jose kentindeki şirket, 2002 yılında eBay tarafından satın alındı ve 2015 yılında yeniden bağımsız bir şirket olarak ayrıldı. Süregelen büyüme sayesinde piyasa değeri 2021 yılında 360 milyar dolara kadar yükseldi. Ancak o tarihten bu yana büyümesi yavaşladı, rekabet yoğunlaştı ve son yıllarda işlerini yeniden canlandırmak için yaptığı birçok girişim beklenen sonuçları vermedi.

Şimdi birleşme ve satın alma uzmanları, 400 milyondan fazla tüketici hesabından tüccarlara yönelik ödeme altyapısına kadar uzanan PayPal'ın geniş ödeme ekosisteminin değerini değerlendiriyor. Bu da şirketin tek bir bütün olarak mı yoksa parçalara ayrılarak satılabilecek varlıklardan oluşan bir yapı olarak mı daha değerli olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Şirket, şubat ayında yeni bir CEO atadığında, rakipleri karşısındaki konumunu ve sektör içindeki yerini yeniden ele alması gerektiğini kabul etmişti. Şirket yaptığı açıklamada, "Son iki yılda birçok alanda belirli ilerlemeler kaydedilmiş olsa da değişimin hızı ve uygulama performansı yönetim kurulunun beklentileriyle uyumlu değildi" ifadelerini kullandı. Mart ayında CEO görevini üstlenen Enrique Lores, PayPal'ın satılığa çıkarılıp çıkarılmayacağı konusunda yorum yapmadı.

Yenilikler için gecikti

Apple, Google ve Samsung gibi büyük rakipler ile Stripe ve Affirm gibi yükselen şirketler tüketicilerin ve işletmelerin mal ve hizmet ödemelerini gerçekleştirmesi için sürekli yeni yöntemler geliştirirken, analistler PayPal'ın dijital bankacılık ve dijital ticaret alanındaki fırsatları değerlendirmekte yavaş kaldığını, ayrıca insanların telefonlarıyla ödeme yapmayı daha fazla tercih ettiği dönemde yeni seçenekler sunmakta geciktiğini söylüyor. Mizuho kıdemli analisti Dan Dolev, "Dünyanın en büyük ödeme butonu olabiliyorken neden dijital banka olmaya çalışasınız ki? Bence ödeme butonunun sunduğu kolay kazancın cazibesine fazlasıyla kapıldılar” dedi.

Şirketin değerlendirme süreçlerine yakın bir kaynak, yatırımcıların ve sektör yöneticilerinin PayPal'ın performansından memnun olmadığını söyledi. PayPal, iPhone henüz ortada yokken kurulmuştu ancak araştırma şirketi PYMNTS Intelligence'a göre geçen yıl Apple Pay'in ABD pazar payı PayPal'ınkini 10 puan geride bıraktı.PayPal ayrıca yapay zekayı benimseme ve yapay zeka ajanlarının kullanıcı adına pazarlık yapıp satın alma işlemlerini tamamladığı alanına girme konusunda da birçok rakibinin gerisinde kaldı.

Dört yılda üç CEO

New York merkezli finansal hizmetler şirketi Clear Street'in analisti Owen Lau, PayPal'ın agresif fiyatlandırma politikasıyla pazar payı kazanmaya öncelik verdiğini ancak cazip getiriler sağlayacak düzeyde ücretlendirme yapamadığını söyledi. Clear Street, geçen hafta PayPal hisseleri için ‘tut’ tavsiyesi verirken hedef fiyatı hisse başına 61 dolar olarak belirledi. Cuma günü hisse fiyatı ise 57,09 dolardı.

Lau, Venmo da dahil olmak üzere şirketin temel faaliyet alanlarında büyümenin yavaşladığını, "şimdi al sonra öde" gibi yeni ürünlerin ise beklenen başarıyı sağlayamadığını ekledi. Ona göre PayPal'ın kullanıcı sayısı durağanlaştı ve bu nedenle büyümeden ziyade mevcut müşterilerden daha fazla kâr elde etmek öncelik haline geldi. Şirket son dört yılda üç farklı CEO gördü ve uzun yıllar CEO olarak görev yapan Dan Schulman'ın 2023 yılında ayrılmasının ardından bu yıl mart ayında ikinci yeniden yapılanma sürecini başlattı.

Konuya yakın bir teknoloji yöneticisine göre geçen yıl OpenAI ile PayPal dijital cüzdanı ve ödeme altyapısının ChatGPT'ye entegre edilmesine yönelik anlaşma, yönetim kurulu ile Schulman'ın yerine geçen CEO Alex Chriss liderliğindeki yönetim ekibi arasında anlaşmazlığa neden oldu. Yönetim kurulunun anlaşmanın ertelenmesini istemesinin ardından Chriss, Enrique Lores'in atanmasıyla birlikte görevden ayrıldı.

Teklif artabilir mi?

Bununla birlikte şirkete yakın bir başka kaynağa göre yönetim kurulunun 53 milyar dolarlık bir anlaşmayı desteklemesi beklenmiyor. Kaynağa göre yönetim kurulundaki bazı görüşmeler, teklifin müzakereleri başlatmaya değip değmeyeceği üzerinde yoğunlaşıyor. Aynı kaynak, kurulun şirketin son yeniden yapılanma planındaki hedeflerine ulaşması halinde daha yüksek bir değere ulaşabileceğini değerlendirdiğini söyledi.

Wall Street analistleri ise Stripe ile Advent'in daha yüksek bir teklif verebilecek ve bunu yapacak mali güce sahip olduğuna inanıyor. Teklif sahiplerinin fiyat konusunda nasıl hareket edeceği, kısmen PayPal'ın bu ay açıklayacağı çeyrek dönem finansal sonuçlarına bağlı olabilir. Zayıf bir bilanço PayPal üzerindeki baskıyı artırabilirken, güçlü sonuçlar daha yüksek bir teklif verilmesini teşvik edebilir.