Küresel bilgisayar pazarı, iki yılı aşkın süren büyümenin ardından yeniden daralma eğilimine girerken bellek tedarikindeki sıkıntılar satışları doğrudan etkiledi. Pazar araştırma şirketi IDC’nin yayımladığı son rapora göre 2026’nın ikinci çeyreğinde dünya genelinde 68,2 milyon bilgisayar sevk edilirken geçen yılın aynı dönemindeki 71,7 milyon adedin gerisinde kalındı. Buna karşın üreticilerin gelirleri yükselmeyi sürdürdü; artan maliyetler ise tüketiciler ile kurumsal müşterilere daha yüksek fiyatlar olarak yansıdı.

Yapay Zekâ Yatırımları Bellek Tedarik Dengesini Değiştiriyor

IDC, son dokuz çeyrektir devam eden büyümenin sona ermesinde bellek tedarik krizi kadar depolama bileşenlerindeki arz sorunları ile jeopolitik gelişmelerin de etkili olduğunu belirtiyor. Yapay zekâ altyapısına yönelik küresel yatırımlar hız kazanırken bellek üreticileri üretim kapasitelerinin önemli bölümünü veri merkezi donanımlarına yönlendiriyor. RAM tedarik sorunu, özellikle giriş ve orta segment bilgisayarların üretimini doğrudan etkiliyor. Yapay zekâ sunucularında kullanılan yüksek bant genişliğine sahip bellek çözümleri, üreticiler için daha yüksek kâr marjı sunduğu için tüketici ürünlerine ayrılan kapasite daralmaya devam ediyor.

Gartner da yılın başında yayımladığı değerlendirmede düşük maliyetli bilgisayarlara olan arzın zayıflaması nedeniyle PC satışlarında yaklaşık yüzde 10 gerileme beklediğini açıklamıştı. Bellek üretimindeki dengesizlik yalnızca bilgisayar pazarını değil, akıllı telefonlar ile kurumsal donanım üretimini de etkileyen küresel bir tedarik sorunu hâline gelmiş durumda.

IDC Tüketici Cihazları Araştırma Direktörü Jitesh Ubrani, sevk edilen cihaz sayısı azalmasına rağmen üretici gelirlerinin yükselmeye devam ettiğine dikkat çekiyor. Araştırmaya göre bilgisayar üreticileri, talepteki düşüşten daha hızlı biçimde fiyat artırarak gelirlerini koruyor. PC fiyat artışları, bellek maliyetlerindeki yükselişin doğrudan sonucu olarak değerlendiriliyor.

IDC, bellek krizinin 2028’in ilk aylarına kadar hafiflemesini beklemediği için 2026’nın ikinci yarısında büyüme hızının daha da yavaşlayacağını öngörüyor. Araştırma şirketine göre üreticiler 2027 boyunca yeni fiyat artışlarına hazırlanırken dağıtım kanalları da yüksek fiyat seviyelerinde biriken stoklardan endişe duyuyor. Bellek tedarik zincirindeki baskının kısa vadede sona ermesi beklenmiyor.

IDC Başkan Yardımcısı Jean Philippe Bouchard, büyük üreticilerin satın alma gücü sayesinde bellek tedarikinde daha avantajlı konuma geçtiğini belirtiyor. Apple, Dell ile Lenovo gibi küresel markalar, yalnızca bilgisayar değil akıllı telefon ile sunucu üretimindeki yüksek hacimleri sayesinde tedarikçilerle daha güçlü ilişkiler kurabiliyor. Küresel bellek pazarı üzerindeki baskı arttıkça küçük üreticilerin rekabet etmesi daha zor hâle geliyor.

2025’in ikinci çeyreğiyle karşılaştırıldığında Lenovo, HP ile Dell’in pazar payı büyük ölçüde korunurken üç şirket de sevkiyat tarafında tek haneli düşüş yaşadı. HP’nin sevkiyatları yüzde 9 gerilerken Apple, MacBook Neo modelinin etkisiyle sevkiyatını 6,1 milyondan 6,7 milyon adede çıkardı. Apple’ın pazar payı da aynı dönemde yüzde 8,5’ten yüzde 9,9’a yükseldi. Şirket fiyatlarını artırmasına rağmen yeni ürün lansmanı ile güçlü tedarik zinciri sayesinde rakiplerinden daha iyi performans göstermeyi başardı.

Bellek fiyatlarında yaşanan yükseliş yalnızca üreticilerin kârlılığını değil, kurumsal BT yatırımları ile bireysel tüketici tercihlerini de doğrudan etkiliyor. Türkiye’de yeni bilgisayar yatırımı planlayan kullanıcılar ile kurumlar açısından maliyet baskısının önümüzdeki dönemde devam etmesi bekleniyor. Yapay zekâ veri merkezlerine yönelik talep mevcut seviyesini koruduğu sürece RAM fiyatları üzerindeki baskının sürmesi, bilgisayar üreticilerinin fiyat politikalarını belirleyen en önemli unsurlardan biri olmayı sürdürebilir.