CCTV haberine göre;16 yıldır dünyanın en işlek konteyner limanı olan Çin’deki Şanghay Limanı, operasyonlarında yapay zeka kullanımını yaygınlaştırarak verimlilik ve güvenliği artırmayı hedefliyor.

Yıllık yaklaşık 55 milyon TEU (20 ayak eşdeğer konteyner) elleçleme kapasitesine sahip limanda, günün her saati devam eden yoğun yük trafiği artık yapay zeka destekli sistemlerle yönetiliyor.

Gemilerin yanaşmasından konteynerlerin sahaya yerleştirilmesine kadar uzanan karmaşık süreçler, yapay zeka sayesinde çok daha kısa sürede planlanabiliyor.

Yapay zeka çözümlerini geliştiren NIZE Technology’nin Genel Müdürü Huang Heng, şirketin limana giren bir konteynerin kapıdan girişinden gemiye yüklenmesine kadar uzanan 90’dan fazla operasyonel süreci dijital olarak modellediğini ve her konteyner için 4 milyondan fazla veri noktasını analiz edebildiğini söyledi.

Şanghay Limanı yaklaşık on yıldır otomatik sistemlerle faaliyet gösteriyor. Ancak yetkililere göre yapay zekanın devreye girmesiyle birlikte operasyon planlama süresi saatlerden saniyelere indi.

Limandaki her vinç günlük yaklaşık 1.300 TEU konteyner elleçleyebilirken, yalnızca 2025 yılında Guandong Uluslararası Konteyner Terminali’ne 7 bin 500’den fazla gemi yanaştı.

NIZE Technology Genel Müdürü Huang Heng, yapay zekanın klasik otomasyondan farklı olarak gelecekteki operasyonları da öngörebildiğini belirterek şunları söyledi:

“Bir insan operatörü aynı anda belki altı sevk noktasını yönetebilir. Ancak bugün tek bir gemi için aynı anda 20’den fazla sevk noktası bulunabiliyor. Yapay zeka ise yalnızca mevcut planı değil, bu sevkiyatın bir sonraki aşamayı nasıl etkileyeceğini de hesaplıyor. Bu, insanın yapamayacağı bir hesaplama.”

Liman yetkilileri, geçmişte vardiya değişimleri sırasında yaşanan bilgi eksikliklerinin güvenlik riskleri oluşturabildiğine dikkat çekiyor.

Şanghay Guandong Uluslararası Konteyner Terminali Güvenlik Yönetim Amiri Chen Huanan, “İşlem bilgileri eksik olduğunda ve gemide gizli tehlikeler bulunduğunda vinç operatörleri tam tabloyu göremeyebilir. Bu da yanlış hizalanmaya ve hatta konteynerlerin devrilmesine neden olabilir.” ifadelerini kullandı.

NIZE Technology tarafından geliştirilen sistem kapsamında ekipman bakımından güvenlik koordinasyonuna ve saha planlamasına kadar farklı görevleri yerine getiren 17 yapay zeka ajanı aktif olarak kullanılıyor.

Şirket, bu teknolojilerin geliştirilmesinin yaklaşık üç yıl sürdüğünü belirtirken, özellikle açık kaynaklı büyük dil modellerinin (LLM) gelişiminin bu süreci hızlandırdığını ifade etti.

Şanghay’da geliştirilen yapay zeka çözümleri yalnızca limanlarla sınırlı kalmıyor. Şirket, sistemlerin Orta Asya, Güneydoğu Asya, Orta Doğu ve Güney Amerika’da da kullanılmaya başlandığını açıkladı.

Huang Heng, “Havaalanları, demiryolları ve yük taşımacılığı yapılan her alanda ürünlerimizi kullanıyoruz.” dedi.

Geçen yıl 55 milyon TEU yük elleçleyen Şanghay Limanı’nın artan kapasitesini sürdürebilmesi için yapay zekanın kritik rol oynayacağını belirten Huang, “Yapay zeka ne kadar iyi entegre edilirse verimliliğimiz o kadar hızlı artarken, marjinal maliyetler de aynı anda düşecektir.” değerlendirmesinde bulundu.