Sayıların arkasına bakmak: “Ev işleriyle meşgulüm” tercih mi, zorunluluk mu?
çocuk sahibi olmak erkeklerin istihdamını artırırken kadınlarınkini belirgin şekilde azaltıyor. türkiye'de bakım yükü, kariyerlerin yönünü belirleyen görünmez bir iş bölümü yaratıyor. sayılar, "ev işleriyle meşgulüm" cümlesinin ardındaki hikâyeyi anlatıyor.
çocuk sahibi olmak erkeklerin istihdamını artırırken kadınlarınkini belirgin şekilde azaltıyor. türkiye'de bakım yükü, kariyerlerin yönünü belirleyen görünmez bir iş bölümü yaratıyor. sayılar, "ev işleriyle meşgulüm" cümlesinin ardındaki hikâyeyi anlatıyor.
Elif ile Emre hayata aynı çizgiden başladı. Üniversitede tanıştılar, aynı bölümden mezun oldular ve benzer maaşlarla işe girdiler. Çalışma hayatlarının ilk yıllarında kariyer yolculukları neredeyse aynı ilerledi.
Zaman içinde Emre’nin kariyeri kesintisiz ilerlerken Elif, doğum, çocuk bakımı ve ev işleriyle çalışma hayatı arasında denge kurmaya çalıştı. Maaş farkı açıldı, kariyer basamakları arasındaki mesafe büyüdü.
Bu fark Elif’in tercihlerinden mi kaynaklanıyordu? Yoksa hiçbir ücret bordrosunda görünmeyen ama milyonlarca kadının hayatını şekillendiren bakım yükünden mi?
Elif ve Emre’nin hikayesi elbette kurgu ama gerçek hayatta milyonlarca kadının deneyimini yansıtıyor. İşgücü piyasasındaki cinsiyet eşitsizliği üzerine yaptığı çalışmalarla 2023 Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan Claudia Goldin, kariyerdeki bu ayrışmanın en belirgin kırılma noktalarından birinin bakım sorumluluğu olduğunu ortaya koyuyor.
Bu ayrışmayı gördüğümüz bir diğer çalışma ise Henrik Kleven, Camille Landais ve Gabriel Leite-Mariante tarafından hazırlanan, 134 ülkeyi inceleyen kapsamlı bir atlas.