Dünya genelinde şike vakalarının “olağanüstü” bir hızla arttığı belirtildi.

Britanya Parlamentosu’nun üst kanadı Lordlar Kamarası’ndaki bir komiteye sunulan ifadelerde, organize suç örgütlerinin artık satranç gibi daha önce riskli görülmeyen branşlara dahi sızdığı, yasa dışı kazançlarını aklamak için sporu kullandığı aktarıldı.

Lordlar Kamarası Uluslararası Anlaşmalar Komitesi, spor müsabakalarının manipülasyonuna karşı hazırlanan ilk ve tek uluslararası sözleşme olan Macolin Sözleşmesi’ni görüşmek üzere toplandı.

"ÇOK KARMAŞIK HALE GELDİ"

Komitede konuşan eski Crystal Palace akademisi oyuncusu Moses Swaibu, şike tehlikesinin teknolojik gelişmelerle birlikte çok daha karmaşık hale geldiğini söyledi.

2013 yılında Bromley forması giyerken karıştığı şike skandalı nedeniyle hapis cezası alan Swaibu, cezasının ardından spor etiği ve şikeyle mücadele alanında çalışmalar yürütmeye başladı.

Game Changer 360 adlı spor bütünlüğü eğitim şirketini kuran Swaibu, İngiltere Futbol Federasyonu için de akademi oyuncularına zorunlu bütünlük eğitimleri veriyor.

"GÖZ ÖNÜNDE AMA..."

Swaibu, “Bizim dönemimizde teknoloji bugünkü seviyesinin çok gerisindeydi. Yeni şikeciler artık göz önünde ama kolluk kuvvetleri bu değişimin ne anlama geldiğini kavramakta zorlanıyor” dedi.

Şikenin eskisine göre daha da büyüdüğünü belirten Swaibu, sporcuların kurallar konusunda yeterince bilinçli olmadığını vurguladı:

“Sporcular ne kuralları yeterince biliyor ne de Macolin Sözleşmesi’nin ne anlama geldiğinden haberdar. Bu konuda sosyal medya kampanyaları ya da yeterli farkındalık çalışmaları yok. Şike giderek daha genç yaşlara iniyor, buna karşı üretilen çözümler ise eski ve yetersiz kalıyor.”

ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ GEREKİYOR

UEFA Kontrol, Etik ve Disiplin Kurulu üyesi olan ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nde de görev yapan spor bütünlüğü uzmanı Dr. Madalina Diaconu da şikeyle mücadelenin ancak uluslararası işbirliğiyle mümkün olabileceğini söyledi.

Diaconu, spor organizasyonları, bahis sektörü ve kolluk kuvvetleri arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerektiğini belirterek, şikenin artık yalnızca belli branşların ya da belli bölgelerin sorunu olmadığını ifade etti.

“Son 20 yılı aşkın sürede şike vakalarında belirgin bir artış yaşandı. Sorun artık büyüyor ve doğası değişiyor. Online bahis ve dijital platformlar sayesinde bu hizmetlere dünyanın her yerinden, her yaşta erişilebiliyor” diyen Diaconu, şöyle devam etti:

ASYA BAHİS PİYASASINDA DENETİM EKSİKLİĞİ

“15 yıl önce bana sorulsaydı, şikeden en fazla etkilenen branşların futbol, kriket ve tenis olduğunu; en denetimsiz piyasaların ise Asya’daki bahis piyasaları olduğunu söylerdim. Bugün ise tüm sporlar risk altında.

Dart, satranç ve kayak gibi daha önce bu tür manipülasyonlara daha az açık görülen branşlarda bile şike skandalları yaşanıyor. Üstelik bu artık yalnızca Asya ya da Avrupa’da değil, dünyanın her yerinde görülen bir sorun.”

Diaconu, organize suç örgütlerinin çok sayıda şike organizasyonunun arkasında olduğunu belirterek, sporun kara para aklama açısından da kullanıldığını söyledi:

“Organize suç şebekelerinin birçok şike planının arkasında olduğunu biliyoruz. Çünkü şike, bu örgütlere bahis piyasasına kolayca girme ve çok kısa sürede yüksek kazanç elde etme fırsatı sunuyor.

PARALAR BAHİSLE AKLANIYOR

Daha da önemlisi, bazı suç örgütleri uyuşturucu kaçakçılığı ve özellikle genç kızların hedef alındığı insan ticareti gibi çok daha ağır suçlardan elde ettikleri yasa dışı gelirleri bu yolla aklayabiliyor.”

Komite üyesi Lord Boateng ise Afrika’da kayıtlara geçen şüpheli futbol maçlarının sayısında yüzde 92’lik artış yaşandığını söyledi. Ayrıca Kuzey ve Orta Amerika’da online spor bahislerinin yaygınlaşmasının da sorunu büyüttüğüne dikkat çekildi.

Diaconu, Macolin Sözleşmesi’nin şikeyle mücadelede etkili bir araç olabileceğini belirtti. Sözleşmeye taraf olan ülkelerin, spor organizasyonları, bahis şirketleri ve güvenlik birimleri arasında bilgi paylaşımını sağlayacak ulusal merkezler kurmak zorunda olduğunu hatırlattı.

BELÇİKA VE İSPANYA'DAKİ OPERASYONLAR

Belçika ve İspanya’nın sözleşmeyi onayladıktan sonra önemli operasyonlara imza attığını söyleyen Diaconu, Europol ve Interpol desteğiyle büyük organize suç ağlarının çökertildiğini belirtti:

“Belçika ve İspanya’da sözleşmenin sağladığı araçlar kullanılarak çok başarılı operasyonlar yapıldı. Bu ülkelerdeki polis birimleri, dünya genelinde binlerce şike olayından sorumlu büyük mafya ağlarını ortaya çıkardı ve faillerin ceza almasını sağladı.”

Uzmanlara göre şikeyle mücadelenin en kritik başlığı artık yalnızca sahadaki sporcuları ya da hakemleri denetlemek değil; küresel bahis piyasalarını, dijital platformları ve organize suç ağlarını aynı anda izleyebilecek uluslararası bir sistem kurmak.