Suriye’de parlamento atamaları tepki çekti: Adil ve kapsayıcı olmayan bir süreç
suriye geçici hükümeti başkanı şara parlamentoya 70 milletvekili atadı. parlamento 210 üyeden oluşuyor; bunların 127’si geçen yılın sonbaharında, 10’u da mayıs 2026’da dar katılımlı bölgesel seçimlerde belirlenmişti. parlamentonun önümüzdeki hafta açılacağı belirtiliyor, ancak eleştiriler var.
suriye geçici hükümeti başkanı şara parlamentoya 70 milletvekili atadı. parlamento 210 üyeden oluşuyor; bunların 127’si geçen yılın sonbaharında, 10’u da mayıs 2026’da dar katılımlı bölgesel seçimlerde belirlenmişti. parlamentonun önümüzdeki hafta açılacağı belirtiliyor, ancak eleştiriler var.
Suriye’de geçici hükümetin başkanı Ahmed El Şara tarafından geçici parlamentoya atanan 70 milletvekilinin isimleri açıklandı.
6 Ekim 2025’te sınırlı katılımlara izin verilen bölgesel seçimler yapılmış ve 210 sandalyeli meclisin 127 üyesi seçilmişti. Rojava’daki kentlerde ve Dürzilerin yaşadığı Süveyda’da ise bu süreç işlememişti. Mayıs 2026’nın sonlarında Rojava’da da sınırlı katılımla seçimler yapılabildi ve 10 üye belirlendi. Süveyda için öngörülen 3 üyenin seçimi henüz yapılmadı. Bunların dışında kalan 70 vekil ise doğrudan geçici hükümetin Cumhurbaşkanı Şara tarafından bugün atandı.
Üyelerinin üçte ikisi geçen yıl bölgesel seçim kurulları tarafından seçilen 210 üyeli meclis, 8 Aralık 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından iktidara gelen Şara yönetimi altında sınırlı yetkiye sahip olacak.
Rudaw’da yer alan habere göre; geçici hükümete bağlı Parlamento Seçimleri Yüksek Yargı Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed, düzenlediği basın toplantısında, Halk Meclisi’nin ilk oturumunun önümüzdeki Pazartesi günü yapılacağını söyledi.
Yeni parlamentonun kurulması, Şara’nın Esad sonrası Suriye’de siyasi kapsayıcılık vaatlerinin bir sınavı olarak görülüyor.
Atanan isimler arasında 15 kadın bulunuyor; Geçen yılki seçim sürecinde sadece 6 kadın seçilmişti, bu da kadın milletvekili sayısını 21’e çıkardı.
Yetkililer, yeni atanan milletvekillerinin kaçının dini ve etnik azınlıklardan geldiğini belirtmedi. Geçen yıl seçilen koltukların 10’u Kürtler, Hristiyanlar ve Aleviler de dahil olmak üzere dini ve etnik azınlık üyelerine gitti. Kürtler için belirlenen sayı sadece 4 olarak duyurulmuş ve bu da tepkilere yol açmıştı.
Geçici hükümete bağlı Parlamento Seçimleri Yüksek Yargı Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed, Dürzi nüfusun yaşadığı Süveyda vilayetindeki milletvekili seçiminin “koşullar uygun hale gelene kadar” ertelendiğini söyledi. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere çok sayıda uluslararası kuruluş, geçen yılın Temmuz ayında hükümet güçleri ve onlarla ortak hareket eden silahlı grupların saldırısı sonrasında Süveyda vilayetinde en az 1.700 Dürzi öldürüldüğünü rapor etmişti.
BM Suriye Özel Temsilcisi Yardımcısı Claudio Cordone geçen hafta Güvenlik Konseyi’ne yaptığı açıklamada, parlamentonun kurulmasındaki gecikmenin “endişe yarattığını” söylemişti.
Geçen yıl seçilen milletvekillerinin üçte ikisi, Şara tarafından atanan bir komite başkanlığında oluşturulan seçim kurulları tarafından seçilmişti.
Şara hükümeti yetkilileri, bu sistemin gerekli olduğunu çünkü yıll süren savaşın milyonlarca Suriyeliyi yerinden ettiğini ve ülke çapındaki seçimler için doğru nüfus kayıtlarına veya seçmen listelerine güvenmeyi imkansız hale getirdiğini ileri sürmüştü.
Ancak seçim sisteminin ve atamaların yasama organı üzerinde Şara yönetiminin kontrolünü sağladığına ilişkin eleştiriler bulunuyor.
Suriye insan hakları örgütlerinden oluşan bir koalisyon, ortak bir bildiriyle bu sürecin parlamenter bağımsızlığı ve siyasi çoğulculuğu baltalama riski taşıdığını belirtti. Gruplar ayrıca daha geniş siyasi katılım, yargı bağımsızlığı ve seçim denetimi için daha güçlü güvenceler ve kadınların ve Suriye’nin çeşitli topluluklarının daha fazla temsil edilmesi çağrısında bulundu.
Mart 2025’te yürürlüğe giren geçici anayasa, parlamentoya sınırlı yetkiler tanıdı. Hükümetin parlamentonun güvenoyu alması şartı bulunmuyor.
Meclis, kanun teklif edebilir ve onaylayabilir. Görev süresi 30 ay ve yenilenebilir. Kalıcı bir anayasa kabul edilip seçimler düzenlenene kadar yasama yetkisini üstlenir.