Suriye’de faaliyet gösteren Özbek yabancı savaşçılar, Suriye Geçiş Hükümeti ile yaşanan gerilimli sürece ilişkin Telegram üzerinden bir bildiri yayımladı.

Bildiride, geçici yönetimin yabancı savaşçılara yönelik politikalarına ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Bildiride, geçici hükümetin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve uluslararası toplumun talepleri doğrultusunda yabancı savaşçıları tasfiye etmeye çalıştığı ifade edildi. Savunma Bakanlığı bünyesine katılmayı kabul etmeyen yabancı savaşçıların gözaltına alındığı belirtilen bildiride, bu uygulamaların son dönemde yoğunlaştığı aktarıldı.

Açıklamada, İdlib kırsalındaki Keferya ve Fuah beldelerinde yaşayan yabancı savaşçılara yönelik askeri operasyon hazırlığı yapıldığı yönündeki değerlendirmelere de yer verildi.

Bildiride ayrıca, geçici Şam yönetiminin daha önce birlikte hareket ettiği gruplara yönelik tutumunun değiştiği belirtilerek, benzer politikaların yabancı savaşçılar için de uygulandığı ifade edildi.

Yabancı savaşçılar kimler ve sayıları kaç?

Tam olarak Suriye’de kaç yabancı savaşçının bulunduğu bilinmiyor. Çoğu uzman bu savaşçıların sayısının bin 500 ile 6 bin aralığında olduğunu tahmin ediyor.

En büyük grup, Çin dahil olmak üzere Orta ve Doğu Asya’dan gelen Uygurlardan oluşuyor.

Bunların çoğu, Türkistan İslam Partisi adlı yapıyla bağlantılı. Diğer savaşçılar arasında ise Rusya ve diğer eski Sovyet ülkelerinin yanı sıra, Balkanlar, Fransa, İngiltere, Türkiye ve bazı Arap ülkelerinden gelenler bulunuyor.

Bu yabancı savaşçıların çoğu, Suriye’deki iç savaşın başlarında IŞİD’in hilafet çağrısına cevaben ülkeye gelmişti. HTŞ, IŞİD ve El Kaide ile bağlarını kopardıktan sonra bazıları örgütten ayrılırken diğerleri kalmayı tercih etti.

Aralarında Özbek, Uygur ve Çeçenlerin de olduğu pek çok yabancı grubun 2024’ün sonlarında HTŞ liderliğinde yürütülen ve Suriye lideri Beşar Esad’ın devrilmesiyle sonuçlanan harekatta önemli rol oynadığı tahmin ediliyor.

Geçici yönetimin Başkanı Ahmed Şara, bu kişilerin katkıları için ödüllendirilmesi gerektiğini söylemiş ve 20025 Ocak ayında bazı yabancı savaşçılar yeni “Suriye ordusunda” üst düzey görevlere atanmıştı. Bu karar, kamuoyunda tartışmalara neden olmuştu.

Selefi ve cihatçı ideolojiye sahip yabancı savaşçılar, Suriye’de başta Aleviler olmak üzere yönelik şiddet olaylarına karışmakla suçlanıyorlar.

Ayrıca ülkenin büyük şehirlerinde kadın giyimi ve gelenekler üzerinde baskı kurmakla da eleştiriliyorlar.

Yabancı savaşçıların hala bireysel düzeyde suç işleyebileceğini ya da sorun yaratabileceğini belirten uzmanlar, esas tehdidin ise halihazırda IŞİD saflarında olan yabancı savaşçılardan geldiği kanısında.