7 Temmuz’u 8 Temmuz’a bağlayan gece Üsküdar'daki Surp Garebet Ermeni Mezarlığı'nın duvarını aşarak içeri giren bir kişi, altı mezar ve bir çeşmeye zarar verdi. Ermeni Patrikliği'nin emniyet güçlerine haber vermesinden sonra bir kişi gözaltına alınmıştı. Şüpheli M.K., çıkarıldığı mahkeme sonrası tutukladı. Ancak şüphelinin mezarlığı neden hedef aldığı henüz açıklığa kavuşmadı.

Türkiye Ermeni Patrikliği, Mezarlığın tahrip edilmesinden sonra yaptığı açıklamada vakıf yönetim kurulunun emniyet birimlerine haber verdiğini belirterek saldırıyı kınadı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Üsküdar Surp Garabet Kilisesi Vakıf Yönetim Kurulu tarafından Patriklik Makamı’na iletilen bilgiye göre, 7 Temmuz’u 8 Temmuz’a bağlayan gece saatlerinde Bağlarbaşı Surp Garabet Mezarlığı’nda toplumumuzu derinden üzen bir olay yaşanmıştır. Mezarlığın duvarını aşarak içeri giren bir şahıs, altı mezara ve bir çeşmeye zarar vermiştir. Söz konusu menfur saldırı, Vakıf Yönetim Kurulu tarafından vakit kaybedilmeksizin emniyet birimlerine bildirilmiştir. Emniyet birimleri, olayın aydınlatılması, saldırganın tespit edilerek yakalanması ve adalet önüne çıkarılması amacıyla hızlı ve kararlı bir şekilde soruşturma başlatmıştır. Patriklik Makamı, toplumumuzun kutsal değerlerine ve ebedî istirahatgâhlarına yönelik bu menfur saldırıyı şiddetle kınamakta; olayın aydınlatılması için hassasiyetle çalışmalarını sürdüren emniyet birimlerine teşekkür etmektedir. Gelişmeler Patriklik Makamı tarafından yakından takip edilmektedir.”

Haç motifleri kırıldı

Agos’a bilgi veren Üsküdar Surp Garabet Kilisesi Vakfı Başkanı Rafi Kirkoryan da, çeşmenin altında bulunan çanak kısmı ile altı mezar taşındaki haç motiflerinin kırıldığını söyledi.

Olayın ardından emniyet güçlerinin çalışması sonucu tespit edilen M.K. isimli kişi gözaltına alındı. Emniyetteki işlemleri sonrasında savcılığa getirilen şahıs, tutuklanması istemiyle hakimliğe sevk edildi. Sulh Ceza Hakimliği, M.K.'nin tutuklanmasına karar verdi. Ancak şahsın saldırıyı hangi saikle gerçekleştirdiği açıklığa kavuşmadı, ifadesi basınla paylaşılmadı.

Saldırı Meclis gündeminde

DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar, İstanbul Üsküdar'daki Surp Garabet Ermeni Mezarlığı'nda mezarların ve tarihi çeşmenin tahrip edilmesinin ardından, Ermeni ve diğer Hıristiyan topluluklara ait mezarlıklar ile ibadet yerlerine yönelik saldırıların araştırılması için TBMM'ye Meclis Araştırması önergesi verdi. Dindar ayrıca, İçişleri Bakanlığı'na da soru önergesi sunarak nefret suçu vakaları, soruşturmalar ve koruma önlemlerine ilişkin açıklama istedi.

Araştırma önergesinde, söz konusu saldırıların "ölüye saygı hakkını, din ve vicdan özgürlüğünü, kültürel mirasın korunmasını ve Türkiye'de yaşayan Hıristiyan yurttaşların güvenlik duygusunu doğrudan hedef alan ciddi bir nefret suçu niteliği taşıdığı" vurgulandı. Ayrıca Ermeni, Rum, Süryani ve diğer Hıristiyan topluluklara ait mezarlıklar, kiliseler ve tarihî yapılara yönelik saldırılarda faillerin çoğu zaman tespit edilemediği veya etkili soruşturma yürütülmediği belirtilerek, bunun cezasızlık algısını güçlendirdiği ifade edildi. Önergenin gerekçe bölümünde geçmişte Surp Haç Tıbrevank Lisesi, Kalfayan Ermeni İlköğretim Okulu ve Kuzguncuk Surp Kirkor Lusavoriç Kilisesi'ne yönelik nefret içerikli saldırılar da anımsatılarak, benzer olaylarda faillerin bulunamaması veya etkili soruşturma yürütülmediği yönündeki eleştirilere dikkat çekildi.

“Kaç fail tespit edildi?”

Dindar, İçişleri Bakanlığı'na ayrıca soru önergesi de sundu.

- Son 10 yıl içerisinde Türkiye genelinde Hıristiyanlara ait mezarlıklar, kiliseler, manastırlar ve diğer tarihi-kültürel yapılara yönelik kaç saldırı, tahribat, vandalizm veya nefret suçu vakası kayıtlara geçmiştir? Bu olayların illere ve yıllara göre dağılımı nedir?

- Bu saldırılar kapsamında açılan soruşturmaların kaçında failler tespit edilmiş, kaçında kamu davası açılmış ve kaç dosyada mahkûmiyet kararı verilmiştir? Hâlen faili meçhul olarak bulunan dosya sayısı kaçtır?

- Üsküdar Surp Garabet Ermeni Mezarlığı'nda meydana gelen tahribatın nefret suçu kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği hususunda Bakanlığınızın bir tespiti bulunmakta mıdır?

- Bakanlığınızın, azınlık toplumlarına ait mezarlıklar, kiliseler, sinagoglar ve diğer ibadet yerlerinin güvenliğinin sağlanmasına yönelik yürüttüğü özel bir koruma, risk analizi veya güvenlik eylem planı bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kapsamı nedir?

- Hıristiyan yurttaşlara ait mezarlık ve ibadet alanlarına yönelik saldırıların tekrarını önlemek amacıyla kolluk personeline nefret suçları, din ve inanç özgürlüğü ile kültürel mirasın korunmasına ilişkin herhangi bir özel eğitim veya hizmet içi program uygulanmakta mıdır?

- Bakanlığınız, Hıristiyan toplumlarına ait mezarlıklar ve tarihi ibadet yapılarının korunmasına yönelik saldırılarda ortaya çıkan cezasızlık algısının giderilmesi ve benzer olayların önlenmesi amacıyla yeni idari, hukuki veya güvenlik tedbirleri almayı planlamakta mıdır? Planlanıyorsa bu tedbirler nelerdir?