Gıda güvenliği, ürünlerin üretimden tüketime kadar uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesine dayanıyor. Ancak yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, elektrik kesintileri, personel eksikliği ve ulaşımda yaşanan gecikmeler bu zinciri kolayca bozabiliyor.

Acil tıp uzmanı Dr. Robert Glatter, özellikle restoranlar ve tatil tesislerinde yetersiz soğutmanın gıda zehirlenmesi riskini artırdığına dikkat çekiyor. Glatter'a göre, kısa süreli sıcaklık artışları bile bakterilerin çoğalmasını hızlandırarak yiyecekleri riskli hale getirebiliyor.

Bakteriler için ideal ortam oluşuyor

Harvard Tıp Fakültesi'nden gastroenterolog Dr. Trisha Pasricha, bakterilerin en hızlı çoğaldığı sıcaklık aralığının yaklaşık 4 ile 60 derece (40-140 Fahrenheit) arasında olduğunu belirtiyor.

Pasricha, "Bakteriler çoğu zaman görünmez. Yemeğin kokusu ya da tadı bozulmasa bile risk devam eder" uyarısında bulunuyor. Yaz aylarında açık hava pazarları, seyyar satıcılar ve uzun süre bekletilen büfe yemekleri bu açıdan daha büyük tehlike oluşturuyor.

Açık büfelerde en büyük risk uzun süre bekleyen yiyecekler

Uzmanlara göre otel açık büfelerinde en sık yapılan hata, saatler boyunca aynı yiyeceklerden küçük porsiyonlar alınması. Bu süreçte yiyecekler güvenli sıcaklık aralığının dışına çıkarak bakterilerin çoğalmasına uygun hale geliyor.

Şef Dean Harper, büfelerde yiyeceklerin görünüşünün yanıltıcı olabileceğini belirtiyor. Isıtıcı kapların veya buz tezgâhlarının her zaman yeterli sıcaklığı sağlayamadığını söyleyen Harper, özellikle uzun süredir bekleyen ürünlerden uzak durulmasını öneriyor.

Bir diğer risk ise mutfakta uygulanan "üzerine ekleme" yöntemi. Baş aşçı Saifur Rahman'a göre bazı işletmeler, tepsiyi tamamen değiştirmek yerine eski yemeğin üzerine yeni ürün ekliyor. Bu durum eski partide oluşan bakterilerin taze yiyeceğe de bulaşmasına neden olabiliyor.

Pirinç ve mayonezli ürünler daha riskli

Uzmanlar özellikle pişmiş pirinç, mayonezli salatalar, soslar, köriler ve uzun süre sıcak ortamda bekleyen et yemeklerinin yüksek risk taşıdığı konusunda uyarıyor.

Çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Sharon Nachman, pirinç ve mayonez içeren yiyeceklerin gıda zehirlenmesine en sık neden olan ürünler arasında yer aldığını belirtiyor. Bu gıdalarda gelişen bazı bakteriler, tüketildikten birkaç saat sonra kusma ve ishale yol açabiliyor.

Uçuş gecikmeleri de riski büyütüyor

Bu yaz birçok bölgede yaşanan uçuş gecikmeleri yalnızca yolcuları değil, uçak ikramlarını da etkiliyor.

Uzmanlar, pistte uzun süre bekleyen uçaklarda servis edilen yiyeceklerin güvenli sıcaklık sınırının üzerine çıkabileceğini belirtiyor. Soğuk zincirin bozulmasıyla birlikte bakterilerin hızla çoğalma riski artıyor.

Benzer risk, havalimanlarında uzun süre bekleyen paketli olmayan yiyecekler için de geçerli. Özellikle aktarma sırasında saatlerce dışarıda kalan bozulabilir ürünlerin tüketilmemesi öneriliyor.

Otel mini buzdolaplarına güvenmeyin

Diyetisyen Meridan Zerner, otellerdeki mini buzdolaplarının çoğu zaman ev tipi buzdolapları kadar düşük sıcaklık sağlayamadığını ifade ediyor. Özellikle dolu mini buzdolaplarında hava dolaşımının yetersiz kalması nedeniyle bozulabilir gıdaların güvenli şekilde saklanamayabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle artan yemeklerin uzun süre mini buzdolabında muhafaza edilmesi tavsiye edilmiyor.

Gıda zehirlenmesinden korunmak için neler yapılmalı?

Uzmanlar, yaz tatilinde mide-bağırsak enfeksiyonlarından korunmak için şu önerilerde bulunuyor:

Uzmanlara göre yaz tatilinde alınacak basit önlemler, birkaç saat içinde başlayan mide bulantısı, kusma ve ishalle sonuçlanabilecek gıda kaynaklı enfeksiyonların büyük bölümünü önlemeye yardımcı olabilir.