Çerçeve yasaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan DEM Partisi Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, çerçeve yasasının Ağustos’ta Meclis’ten geçip yasalaşması ve Eylül’de ise yürürlüğe girmesi gerektiğini söyledi

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kritik bir aşamada. Uzun süredir gündemde olan çerçeve yasa taslağı son aşamaya geldi. AKP’nin bu hafta çerçeve yasa taslağını Meclis Başkanlığı’na sunması bekleniyor. Taslak Meclis Başkanlığı’na sunulduktan sonra, Salı veya Çarşamba günü Meclis Adalet Komisyonu’na gönderilecek. Çerçeve yasanın Cuma günü Meclis Genel Kurulu tarafından yasa olarak kabul edilmesi bekleniyor. Yasa Meclis Genel Kurulu tarafından kabul edildikten sonra, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak ve ardından resmi devlet gazetesinde yayımlanacak. Yasanın yürürlüğe giriş tarihi Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek.

DEM Partisi İmralı Heyeti Pervin Buldan, Mithat Sancar ve avukat Faik Özgür Erol, 20 Temmuz’da İmralı Adası’nda Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile görüştü. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan, heyete çerçeve yasa tasarısı hakkında önerilerde bulundu. Görüşmenin ardından DEM Parti İmralı heyeti, Meclis’te AKP ile bir araya geldi. Görüşme sonrasında çerçeve yasa tasarısı konusunda ilerleme kaydedildi ve şimdi gözler, taslağın sunulacağı Meclis Başkanı’nda.

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, çerçeve yasa ve Abdullah Öcalan ile yapılan son görüşme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Önder Öcalan ile sürekli bir ilişki ve sınırsız görüşme olmalıdır” diyen Tayip Temel devamla şunları söyledi: “Bu boş bir söz değil. 50 gündür İmralı’ya gitmeyen İmralı heyetinden bahsediyoruz. Bu çok uzun bir süre. Heyetimiz bu eleştiriyi İmralı’daki son toplantıda dile getirdi. Önder Öcalan ve İmralı sekretaryası ile zaman zaman toplantılar yapıldığını ve çerçeve yasası hakkında görüşmeler yapıldığını öğrendik. Heyetimizin de bu toplantılarda hazır bulunması gerektiğini söyledik. Sayın Öcalan da bu eleştiriyi hemen gördü. Ancak Önder Öcalan kendi durumunu sürecin önüne koymuyor. Sayın Öcalan orada da konuyla ilgili değerlendirme yaparak, ‘Ben orada olmazsam, birçok insan süreci mahvedebilir’ dedi.”

Heyetin İmralı’ya bir teklifle gitmediğini belirten Tayip Temel, “Devlet heyeti Sayın Öcalan ile görüştü. Heyetimiz de Sayın Öcalan ve İmralı Sekretaryası ile bu konuyu görüştü. Çerçeve yasasıyla ilgili bazı noktalar ele alındı. Önder Öcalan, ‘Yeterli değil ve eksik kalıyor, ancak önemli bir başlangıç olabilir. Adım adım devam etmeli’ diyor. Sayın Öcalan ayrıca, yasanın karşılaşılan tüm engellere de açık olması gerektiğini söylüyor. Biz, DEM Partisi olarak, Önder Öcalan’a açık olmayan, Önder Öcalan’ın bu süreci özgürce yönetmesine izin vermeyen bir yasanın birçok zorluk ve sorun getireceğini söylüyoruz. İlk olarak, Önder Öcalan’ın süreci kendisi yönetebilmesi için, heyetler ve dar toplantılar aracılığıyla değil, kendisi açık bir şekilde yol gösterebilmeli. Bu konu da toplantıda ele alındı” diye belirtti.

İmralı’daki toplantıdan sonra heyetlerinin süreci yöneten AKP’nin önde gelen kadrolarıyla da görüştüğünü belirten Tayip Temel, “Bu görüşme önemliydi. Çünkü heyetimiz önce Önder Öcalan ile ardından da AKP ile görüştü. Bu görüşmede, AKP ile kapsamlı öneriler paylaşıldı. Yani, halkın, Özgürlük Hareketi’nin, Önder Öcalan’ın, İmralı Sekretaryasının ve DEM Parti’nin hassasiyetleri paylaşıldı. Bu hassasiyetler, yasanın genel olması ve demokratik siyasete öncelik vermesi, böylece siyasetten dışlanmış olanların siyasete katılabilmesi yönündeydi. AKP’li yetkilerle ayrıca taslak çerçeve yasa konusunda tartışmışlar ve heyetimizle sözlü olarak paylaştılar. Paylaşımlarına göre, yasanın bazı zayıf yönleri var. Eğer Sayın Öcalan’ın rolüne ve demokratik siyasete öncelik vermezse, yasanın dili ve kapsamı dar kapsamlı bir yasa olur. Heyetimiz bu hassasiyetleri de AKP ile paylaştı. Heyetimiz ayrıca Devlet Bahçeli’nin Öcalan’ın Meclis’te siyasi açıklamalar yapabileceğine dair açıklamasını da hatırlattı. Çünkü bu sıradan bir açıklama değil ve bu açıklamanın gereklerini yerine getirmesi gerekiyor” dedi.

Yasa taslağına dair konuşan Tayip Temel şunları söyledi: “Taslak bize yazılı olarak paylaşılmadı. Biz de yazılı olarak istedik. Taslak çerçeve yasasının bazı yerlere ulaşmasını, bizimle paylaşılmasını, muhataplarla paylaşılmasını istiyoruz. Bu kanunları esas alacak bir diğer muhatap da Özgürlük Hareketi’dir. PKK feshedildikten sonra, Sayın Öcalan’ın siyaset yapmasının önünde hiçbir engel kalmadı. Dünyada bunun onlarca örneği var. Başta Nelson Mandela’dan tutalım birçok insan var. Önder Öcalan’ı engellemek isteyen milliyetçilere kulak verilmemeli. Eğer onlara kalırlarsa, savaş sonsuza dek sürecektir. Bu nedenle, kabul edilecek yasanın Kürt öncülerinin siyaset yapabilmeleri için önlerindeki engellerin kaldırması gerektiğini söylüyoruz.”

“DEM Parti olarak yaptığımız görüşmelerde, heyetimizin de yaptığı gibi, en önemli nokta Sayın Öcalan’ın özgürlüğüdür” diyen Tayip Temel, “Sayın Öcalan’ın önderliğinde yürütülmeyen bir yasanın sonuç vermesi mümkün değildir. Bu doğaldır. Bu gerçektir. Bunun tersini yapmak, sürecin gerçeğine aykırıdır. Ayrıca, sürece karşı milliyetçi kışkırtmaların peşini bırakmalı ve Sayın Öcalan ile Özgürlük Hareketi’nin önü açılmalı. Onların rolünü ve konumunu doğru şekilde değerlendirmeyen bir yasa büyük engeller getirecektir. Sayın Öcalan’ın şartları düzeltilmezse, sürecin ilerlemesi zorlaşacaktır” diye konuştu.

Temel devamında şunları söyledi: “Savaşçılardan tutalım Hareketin yöneticileri, siyasi çalışmaları ve faaliyetleri nedeniyle sürgüne zorlanan devrimcilere kadar hepsi, hukuk çerçevesinde geri dönebilmelidir. Hepsi topraklarına ve ülkelerine dönmelidir. Bu yasanın amacı bu olmalıdır. Ancak bunun için bir zaman çizelgesi olmalı ve süreç adım adım ilerlemelidir. Başka bir deyişle, adım adım bir programa ihtiyaç vardır. Ancak devlet tarafından reddedilen, 50 yıllık savaş nedeniyle hukukun dışında kalan herkes ülkelerine geri dönmelidir.”

Anayasal yapılacak değişikliklere dair de konuşan Tayip Temel, “İlk yasa her şeyi çözmez, savaş ve çatışmanın temelini ortadan kaldırabilir. Ancak bu yasadan sonra Kürt kimliği sorunu, Kürt dili ile kendini yönetme sorunu, tüm Türkiye toplumunun kendini ifade etme ve örgütlenme sorunu var. TMK yasasıyla Türkiye halkına ‘terör’ uygulaması yapılıyor. Bu nedenle bu yasa değiştirilmelidir. İmralı ile son görüşmemizde de bu dile getirilmişti. Yasa, demokratik bütünleşme çerçevesinde, adım adım, Türkiye’deki Kürt sorununu çözecektir” dedi.

Amaç, yasayı Ağustos ayında geçirmek olduğunu söyleyen Tayip Temel, “Ardından Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından değerlendirilecek ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecektir. Yasa sorunsuz bir şekilde geçerse, Eylül ayında yürürlüğe girme olasılığı yüksektir. Bunun için siyasetin de rol oynaması gerekiyor. Parlamento bir ‘izleme komitesi’ kurmalıdır. Önder Öcalan’ın da yer alacağı bir komite, geri dönüş sürecini koordine etmelidir. Gelenlerin nereye yerleştirileceği ve demokratik hayata nasıl katılacakları konusunda detaylı hazırlıklar yapılmalıdır. Bunun için, yasanın geçirilmesinden sonra ve sonrasında uygulamaya geçirilmesi için zamana ihtiyaç vardır” diye konuştu.