Ticaret Bakanlığı, cep telefonu ithalatı kapsamında uygulanan gözetim sisteminde değişikliğe gitti. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni tebliğe göre GTİP 8517.13.00.00.19 kapsamındaki cep telefonları için referans gümrük kıymeti 250 ABD doları olarak belirlendi. Düzenleme, yayım tarihinden 30 gün sonra yürürlüğe girecek.

Giriş Seviyesi Telefonlar Daha Fazla Etkilenebilir

Karar, ilk değerlendirmelerde bireysel olarak yurt dışından telefon getiren kullanıcıları etkileyeceği yönünde yorumlandı. Ancak düzenleme yalnızca ticari ithalat yapan şirketleri kapsıyor. Ticaret Bakanlığı’nın amacı, ithalat sırasında ürün bedelinin gerçekte olduğundan düşük gösterilmesi nedeniyle oluşan vergi kayıplarını azaltmak.

Gözetim uygulaması, ithalat işlemlerinde beyan edilen ürün değerinin piyasa gerçekleriyle uyumlu olup olmadığını denetlemek için kullanılan bir kontrol mekanizması olarak uygulanıyor. Referans kıymetin altında beyan edilen ürünlerde gümrük idaresi ek inceleme başlatabiliyor, gerekli durumlarda ise ithalatçıdan ilave belge talep edebiliyor.

Bu nedenle yeni düzenleme, Türkiye’ye giriş yapan her cep telefonunun otomatik olarak 250 dolar kabul edileceği anlamına gelmiyor. İthalatçı firma, ürünü beyan ettiği fiyat üzerinden satın aldığını resmî belgelerle kanıtlayabilirse referans kıymet uygulanmadan ithalat işlemini tamamlayabiliyor.

Yeni sistemde ithalatçı firmanın örneğin 150 dolar maliyetli bir akıllı telefonu ithal ettiğini beyan etmesi hâlinde, gözetim belgesi bulunmuyorsa vergi hesaplamalarında 250 dolarlık referans gümrük değeri esas alınabilecek. Bu durum KDV, ÖTV ve TRT bandrolü gibi kalemlerin daha yüksek tutar üzerinden hesaplanmasına neden olabilecek.

Buna karşılık ithalat maliyeti 250 doların üzerinde bulunan orta ve üst segment modeller düzenlemeden doğrudan etkilenmeyecek. Dolayısıyla yeni uygulamanın en belirgin etkisinin uygun fiyatlı akıllı telefon modellerinde görülmesi bekleniyor.

Artan vergi yükünün ithalatçılar tarafından karşılanmaması durumunda oluşabilecek ek maliyetin perakende satış fiyatlarına yansıması ihtimali bulunuyor. Özellikle giriş seviyesi cihazlarda faaliyet gösteren markaların fiyat politikalarını yeniden değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Ticaret Bakanlığı daha önce 2023 yılında gözetim tutarını 350 dolara yükseltmeyi planlamış ancak söz konusu düzenleme yürürlüğe girmeden iptal edilmişti. Yeni tebliğle birlikte belirlenen 250 dolarlık referans kıymetin sektörde nasıl sonuçlar doğuracağı ise uygulamanın başlamasının ardından netleşecek.