Ticaret Bakanlığı’ndan Reklamlara Yeni Düzenleme: Yapay Zekâ, Influencer ve Hedefli Reklamlara Sıkı Denetim Geliyor

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı daha etkin korunması amacıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişikliğe gitti. Yeni düzenleme, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Düzenlemeyle birlikte hedefli reklamlardan yapay zekâ ile oluşturulan içeriklere, sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarından indirim kampanyalarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi. Yeni hükümler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Bakanlık, dijitalleşmeyle birlikte tüketicilerin daha fazla reklam ve ilana maruz kaldığını belirterek, yeni düzenlemelerin tüketicileri yanıltıcı içeriklere karşı korumayı amaçladığını açıkladı. Bu kapsamda özellikle kişisel veriler üzerinden yapılan hedefli reklamcılık, yapay zekâ ile üretilen reklam karakterleri, influencer iş birlikleri ve çevresel beyanlar daha sıkı kurallara bağlandı.

Yeni düzenlemeye göre reklam verenler, hedefli reklamların hangi kriterlere göre tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin bilgileri tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorunda olacak. Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılması ise yasaklandı.

Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan tanıtımlara da yeni kurallar getirildi. Influencer’ların herhangi bir kazanç, indirimli ürün, hizmet veya etkinlik katılımı gibi menfaat elde ettiği paylaşımlarda, içeriğin reklam niteliğinin açıkça anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerini kullanması zorunlu hale getirildi.

İndirimli satış reklamlarında da tüketici lehine yeni kriterler belirlendi. Buna göre indirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ve hizmetler için ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak.

Yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasakları da genişletildi. Falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmetlere ilişkin reklamların yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına yönelik reklamlar da yasak kapsamına alındı.

Düzenlemede şikâyet platformlarına ilişkin önemli bir değişiklik de yer aldı. Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.

Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara yönelik yeni hükümler de dikkat çekiyor. Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.

Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiyede bulunduğu izlenimini veren reklamlarda kullanılması yasaklandı. Bu düzenleme, yapay zekâ ile üretilen dijital avatarlar ve deepfake benzeri içerikler açısından önemli bir sınır çiziyor.

Çevresel beyan içeren reklamlara da yeni kriterler getirildi. Reklamlarda “çevre dostu” gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel beyanların, ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Ayrıca reklamlarda yer alan çevresel sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da akredite ve bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.

Takviye edici gıda reklamları için de yeni uygulamalar devreye alınacak. Bu ürünlerin normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi yaratacak şekilde tanıtılması yasaklandı. Sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere, takviye edici gıdalar için karşılaştırmalı reklam yapılabilecek.

Ticari reklam ve ilanlarda akademik unvanların yanıltıcı veya aldatıcı şekilde kullanılması da yasaklandı. Bakanlık, bu düzenlemeyle tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliklerinin istismar edilmesinin önüne geçmeyi hedefliyor.

Tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kriterler de yönetmeliğe eklendi. Satın alma sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Ayrıca değerlendirmelerin ürün, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayımlanması durumunda, tüm değerlendirmelere aynı alanda açık ve kolay erişilebilir şekilde yer verilmesi gerekecek.

Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini açıkladı.

Yeni düzenleme, dijital reklamcılık alanında özellikle yapay zekâ, kişiselleştirilmiş reklamcılık, influencer pazarlaması ve tüketici yorumları gibi başlıklarda daha şeffaf ve denetlenebilir bir dönem başlatıyor.

Yeni Reklam Yönetmeliği Neleri Kapsıyor?

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, hedefli reklamcılık, çocuklara yönelik profilleme, influencer tanıtımları, indirimli satış reklamları, yapay zekâ ile oluşturulan dijital karakterler, çevresel beyanlar, takviye edici gıda reklamları, akademik unvan kullanımı ve tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kurallar getiriyor.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı

FounderN, Türkiye’nin girişim ve teknoloji haber platformudur.

LinkedIn | Instagram | FounderN 09:13 Bülteni | FounderN Daily