ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) gelişmiş yapay zeka çiplerine daha kolay erişim sağlayan kararı nedeniyle Kongre'nin incelemesiyle karşı karşıya kaldı. Eleştirmenler, politika değişikliğinde Trump ailesiyle bağlantılı ticari ilişkilerin etkili olup olmadığını sorguluyor.

ABD Ticaret Bakanlığı cuma günü yaptığı açıklamada, BAE'nin gelişmiş yapay zeka çipleri ve sunucular da dahil olmak üzere hassas teknolojilerin lisans gerektirmeden ihraç edilip transfer edilebileceği ülkeler arasına alındığını duyurdu. Buna göre, onaylı kuruluşların artık her sevkiyat için ayrı ayrı ABD ihracat lisansı almasına gerek kalmayacak.

Washington yönetimi, bu adımın "ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarının ilerletilmesini desteklediğini" ve buna İran'a yönelik operasyonların da dahil olduğunu belirtti.

Abu Dabi uzun yıllardır bu politika değişikliğini talep ediyordu. Ancak önceki ABD yönetimleri, hassas teknolojilerin Çin'in eline geçebileceği endişesiyle bu talebi reddetmişti.

Yeni düzenleme, BAE'ye Orta Doğu'da hiçbir ülkenin sahip olmadığı ayrıcalıklı bir erişim sağlıyor.

Trump ailesinin iş bağlantıları tartışma yarattı

Basında yer alan haberlere göre karar, BAE bağlantılı kuruluşlarla Trump ailesine bağlı şirketler arasında yapılan bir dizi ticari anlaşmanın ardından geldiği için inceleme altına alındı.

Tartışmaların merkezinde, Trump, ABD'nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve oğulları tarafından 2024 yılında kurulan World Liberty Financial (WLF) adlı kripto para girişimi bulunuyor.

The Hill ve The Wall Street Journal'ın haberlerine göre, BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Şeyh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan geçen yıl WLF'nin yüzde 49 hissesini 500 milyon dolar karşılığında satın aldı.

Tahnoon'un başkanlığını yaptığı bir diğer yatırım fonu olan MGX ise daha sonra şirketin çıkardığı sabit kripto para birimini kullanarak kripto para borsası Binance'e 2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdi.

Eleştirmenlere göre bu yatırımlar, Washington'ın BAE'de Nvidia destekli dev bir yapay zekâ kampüsü için yılda 500 bin gelişmiş yapay zeka çipinin satışına onay verdiği müzakerelerle aynı döneme denk geldi ve süreç sonunda lisans zorunluluğunun tamamen kaldırılmasıyla sonuçlandı.

Kongre'de sert sorgulama

Temsilciler Meclisi üyeleri salı günü Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS) Başkanı Jeffrey Kessler'i gelişmiş yapay zeka çiplerinin ihracatına ilişkin süreç nedeniyle sorguladı.

Temsilci Bill Keating, Kessler'e BAE'ye yönelik yapay zeka çipi ihracatı konusunda Steve Witkoff ile görüşüp görüşmediğini sordu. Ancak BIS Başkanı bu konuda yorum yapmayı reddetti.

Keating bunun üzerine şu ifadeleri kullandı:

"Neden bu sorunun cevabından kaçıyorsunuz? Bunun nedeni Witkoff, World Liberty Financial ve Başkan'ın kişisel çıkar sağladığı Trump yönetimi arasındaki çıkar çatışması olabilir mi? Sebep bu mu? Yoksa korkuyor musunuz?"

Elizabeth Warren'dan çıkar çatışması eleştirisi

Senato Bankacılık Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Elizabeth Warren da geçen hafta yaptığı açıklamada, söz konusu politikanın MGX ve yine Tahnoon'un başkanlığını yaptığı G42 şirketine gelişmiş yapay zekâ çiplerine lisanssız erişim sağladığını savundu.

Warren, kararın zamanlamasının ciddi çıkar çatışması endişeleri doğurduğunu söyledi.

"Tek açıklama, BAE'nin bunun bedelini ödemesi"

ABD'nin eski üst düzey ihracat kontrol yetkililerinden ve şu anda Dış İlişkiler Konseyi'nde görev yapan Chris McGuire ise kararı "ulusal güvenlik veya ekonomik gerekçelerle açıklanması imkansız" olarak değerlendirdi.

McGuire, Wall Street Journal'a yaptığı açıklamada, politika değişikliğinin "tek bir açıklaması olduğunu" belirterek, "BAE bunun bedelini ödedi." ifadelerini kullandı.

ABD ve BAE iddiaları reddetti

Wall Street Journal'ın görüştüğü ABD ve BAE yetkilileri ise Emirlik kaynaklı yatırımların Washington'ın politika değişikliğini etkilediği yönündeki iddiaları reddetti.

Ne Donald Trump ne de Steve Witkoff konuya ilişkin kamuoyuna herhangi bir açıklama yaptı.

Geçen hafta yayımlanan mali bildirimlere göre Donald Trump, 2025 yılında en az 2,24 milyar dolar gelir elde etti.

Bunun 1,16 milyar dolarlık kısmının ailesinin kripto para girişimlerinden geldiği belirtildi.

Geçen hafta mali bildirimleriyle ilgili soruları yanıtlayan Trump ise eleştirileri önemsemeyerek, elde ettiği kazançların güçlü hisse senedi piyasasının bir sonucu olduğunu söyledi.