NATO Genel Sekreteri Rutte, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin sona ermesinin ardından basın toplantısı düzenledi.

Geçen yıl Lahey Zirvesi’nde alınan kararların Ankara’da uygulamaya geçirilmeye başlandığını söyleyen Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın ortak savunmada daha fazla sorumluluk üstlendiğini ifade etti.

Savunma harcamalarının hızla arttığını belirten Rutte, “Ankara’da son derece başarılı geçen NATO Zirvesi’ni az önce tamamladık… 10 yıllık planın henüz ilk yılında ortalama yüzde 4 seviyesine ulaştık. Artık hedef koyma döneminden sonuç üretme dönemine geçtik. Bu yalnızca daha fazla para harcamak değil, ordularımızın ihtiyaç duyduğu kabiliyetleri oluşturmak anlamına geliyor” dedi.

Rutte, Ankara’daki NATO Savunma Sanayi Forumu’nda yalnızca bir günde 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmaları imzalandığını, “Drone Edge” isimli girişim kapsamında ise müttefiklerin gelecek beş yılda 40 milyar dolarlık insansız sistem yatırımı yapacağını açıkladı.

NATO’nun yakıt altyapısını güçlendirmek amacıyla 27 milyar euroluk yeni bir yatırım başlatıldığını belirten Rutte, bunun mevcut yakıt depolama ve dağıtım ağını modernize edeceğini ve ittifakın doğu kanadına uzanan yeni boru hatlarını kapsayacağını söyledi. Rutte,yapay zekâ kullanımını artıracaklarını ve ortak bir “transatlantik savaş bulutu” geliştireceklerini kaydetti.

‘İran hiçbir zaman nükleer silah kabiliyeti olmamalıdır’

NATO’nun İran konusundaki tutumunun değişmediğini vurgulayan Rutte, “32 müttefikin ortak görüşü çok açık; İran hiçbir zaman nükleer silah kabiliyeti elde etmemelidir” dedi.

ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının Ukrayna’ya verilen desteği zayıflatıp zayıflatmayacağı yönündeki soruya ise Rutte, “Hayır. ABD her ikisini de yapabilecek kadar güçlü. İran’ın nükleer ve uzun menzilli füze kapasitesinin zayıflatılması Orta Doğu, Avrupa ve tüm dünya için önemlidir” yanıtını verdi.

Trump’ın Avrupa ülkelerinin İran konusunda yeterince katkı sunmadığı yönündeki eleştirileri hatırlatılan Rutte, bunun NATO’dan ziyade ülkeler ile ABD arasındaki ikili anlaşmaların konusu olduğunu belirterek, “Genel tabloya baktığınızda Avrupalılar ABD ile yaptıkları ikili anlaşmaların gereklerini büyük ölçüde yerine getirdi. Şubat sonundan ateşkese kadar Avrupa üslerinden yaklaşık 5 bin sorti gerçekleştirildi. Avrupa, ABD’nin güç projeksiyonu için kritik bir platform oldu” diye konuştu.

‘Trump’ın NATO’ya bağlılığından şüphe duymadık’

Trump’ın NATO’ya bağlılığına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Rutte, zirvede 32 lider arasında uzun zamandır görmediği kadar güçlü bir birlik havası bulunduğunu söyledi.

Trump’ın NATO’ya bağlılığından hiçbir zaman şüphe duymadığını belirten Rutte, “Başkan Trump uzun süredir Avrupa’nın savunma yükünü yeterince paylaşmadığını söylüyordu. Haklıydı. Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savundu ve bunu başardı. Yalnızca taahhüt alınmasını sağlamadı, bu taahhütlerin uygulanmasını da sağladı. NATO’ya bağlı ama hepimizin daha fazlasını yapmasını bekliyor” ifadelerini kullandı.

Grönland konusundaki soru üzerine Rutte, Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu’ndaki faaliyetlerinin güvenlik riski oluşturduğunu belirterek, “Bu konuda Başkan Trump haklıydı. NATO olarak bunu birlikte ele alıyoruz. Ancak Grönland’ın geleceğine ilişkin siyasi süreç ABD, Danimarka ve Grönland arasında yürütülüyor. Bu görüşmelerin tarafı değilim” dedi.

Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemiyle ilgili soru üzerine Rutte, bunun Türkiye ile ABD arasında yürütülen ikili bir konu olduğunu belirterek, “Bu konuda yorum yapmayacağım” demekle yetindi.

‘Putin her ay 30-35 bin insanını feda etmeye hazır’

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in müzakere masasına nasıl getirilebileceğine ilişkin soruya ise Rutte, Putin’in zihnini yorumlamayı uzun zaman önce bıraktığı yanıtını verdi.

Rus ekonomisinin zor durumda olduğunu ifade eden Rutte, Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının etkisini artırdığını belirterek, “Rusya’da insanlar benzin bulmakta zorlanıyor. Dün gece bazı istasyonlarda insanlar saatlerce bekledi, seyyar tuvaletler kurulmak zorunda kaldı. Siyasette bir gerçek vardır, geçmişte yöneticiler halkın ekmek bulmasını sağlamak zorundaydı, bugün ise insanların otomobillerine yakıt koyabilmesini sağlamak zorunda” dedi.

Putin’in her ay 30 ila 35 bin askerini kaybetmeyi göze aldığını ileri süren Rutte, “Her ay 30-35 bin genç insanını bu savaşta feda etmeye hazır. Rus gençlerine sesleniyorum: Savaşa katılmayı düşünüyorsanız bir kez daha düşünün. Önümüzdeki aylarda hayatını kaybedenlerden biri siz olabilirsiniz çünkü görünen o ki Başkanınız bunu umursamıyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de gazetecilerin tutuklanmasına yorum

Türkiye’de gazetecilerin tutuklandığı hatırlatılarak ve NATO’nun hangi değerleri temsil ettiği sorulan Rutte, ittifakın yalnızca askeri bir örgüt olmadığını söyledi. “Demokrasi sadece seçim yapmak değildir” diyen Rutte, şöyle devam etti:

“Demokrasi aynı zamanda özgür medyadır. Gazeteciler araştırabilmeli, perde arkasında olanları ortaya çıkarabilmeli ve haber yapabilmelidir. Siyasetçiler ortaya çıkan haberlerden hoşlanmayabilir ama haber adil olduğu sürece bu gazetecilerin görevidir. Demokrasinin üçüncü ayağı ise insanların görüşlerini gösteriler yoluyla özgürce ifade edebilmesidir. Gazeteciler de büyük olayları yerinde takip edebilmelidir.”

Türkiye- Yunanistan sorusuna yorum yapmadı

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Türkiye hakkındaki açıklamalarının sorulması üzerine Rutte, NATO Genel Sekreteri olarak müttefikler arasındaki ikili anlaşmazlıklar hakkında kamuoyu önünde yorum yapmayı doğru bulmadığını belirtti. Rutte, “Benim görevim ittifakın birliğini korumaktır. Müttefikler arasında zaman zaman görüş ayrılıkları yaşanabilir. Böyle durumlarda kamuoyu önünde yorum yapmak yerine, ihtiyaç duyulursa perde arkasında yardımcı olmayı tercih ederim” dedi. (ANKA)