Türkiye'nin merak ettiği soruya Naci Görür'den net yanıt! Küçük depremler fayın enerjisini boşaltıyor mu?

6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş'ın Pazarcık (7,7) ve Elbistan (7,6) ilçelerinde meydana gelen iki büyük deprem, 11 ili etkileyerek on binlerce insanın hayatını kaybetmesine, yüz binlerce binanın yıkılmasına veya ağır hasar almasına neden oldu. Depremlerin ardından başta Ege, Akdeniz, Marmara ve İç Anadolu olmak üzere Türkiye'nin birçok bölgesinde irili ufaklı çok sayıda deprem meydana geldi. Uzmanlara göre bu durum, büyük depremlerin çevredeki fay hatlarındaki gerilim dağılımını değiştirmesi nedeniyle beklenen bir süreç olarak değerlendiriliyor. Ancak sık yaşanan küçük depremlerin büyük bir depremi kesin olarak önlediğine dair bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Aksine, küçük depremler bazen fay üzerindeki gerilimin yalnızca çok küçük bir kısmını boşaltırken, bazen de daha büyük bir depremin habercisi olabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, her depremin kendi dinamikleri içinde değerlendirilmesi gerektiğini ve küçük sarsıntıların "tehlike geçti" şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını vurguluyor.

6 Şubat depremlerinin ardından Türkiye'de deprem hareketliliği arttı. Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında farklı bölgelerde peş peşe meydana gelen sarsıntılar, vatandaşların aklında aynı soruyu oluşturdu: "Küçük depremler büyük deprem riskini azaltır mı?" Bilim insanları ise bu sorunun yanıtının sanıldığı kadar basit olmadığına dikkat çekiyor.

FAYIN ENERJİSİ VURGUSU

Peki Kahramanmaraş depremlerinden sonra Türkiye’deki depremlerin arttığı tartışmaları ne kadar doğru? Küçük depremler büyük depremi önler mi? Deprem Uzmanı Prof. Dr. Naci Görür Türkinform’dan Beyza Coşkun’a özel yaptığı açıklamada, küçük depremlerin büyük depremlerini azalttığı iddialarına “doğru değil” diyerek noktayı koydu. Görür, “Onu söyleyen bu mesleği bilmiyor demektir. Her deprem arasında aşağı yukarı 32 misli fark vardır. Yani bir deprem bir fayın depremselliğine 1 derseniz, o faydan bir büyük depremselliği 32 misli olur. Bir misli ne kadar enerji çıkartırsa ondan büyük olan bir fay, yani 6, 7, 5, 4 ne derseniz deyin, 1 derece büyük olan 32 misli çıkartır. Dolayısıyla küçük faylar az enerji çıkartır, az enerji yapar. Böyle büyük depremlerin enerjisini israf etmez. Böyle küçük depremler yaparak büyük depremleri azaltalım, o mümkün değil. Yani düşünsene 6 büyüklüğünde bir depremin enerjisi x miktardaysa, öbürü 7 büyüklüğünde bir depremin enerji miktarı 32x olur. Arada muazzam bir fark var. Dolayısıyla 6 eksik bir deprem ne üretirse üretsin, onun ürettiği ile bir diğerini kıyaslamak mümkün değildir. Küçük deprem, küçük enerji boşaltır, o fayın büyük enerjisinde büyük deprem üretimine etkisi olmaz” bilgisini paylaştı.