ÜCRETLİ KARAYOLLARINDA YABANCI PLAKALI ARAÇLARA AİT GEÇİŞ ÜCRETLERİ VE İDARİ PARA CEZALARI İLE CEZALARIN TAHSİLİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ücretli karayollarında yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ve idari para cezaları ile cezaların tahsiline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin sekizinci ve onuncu fıkralarına dayanılarak hazırlanmıştır.

a) Bakiye: Abonesi olduğu geçiş ücreti toplama sistemi ile ilişkilendirilmiş hesabında bulunan nakit para veya krediyi,

b) Ceza: 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, 28/5/1988 tarihli ve 3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan yabancı plakalı araçlarla ilgili olarak işletici şirket tarafından 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci ve yedinci fıkralarına göre verilen parasal yükümlülüğü,

c) Etiket: Ücretli karayollarını kullanan araçlarda usulüne uygun olarak bulundurulması zorunlu olan ve geçiş ücreti toplama sistemleri ile uyumlu aktif veya pasif elektronik cihazı,

ç) Geçiş ücreti: Ücretli karayolunu kullanmanın karşılığı olarak Geçiş Ücretleri Tarifesine göre kullanıcı tarafından ödenmesi gereken ücreti,

d) Geçiş ücreti toplama sistemleri: Ücretli karayollarında geçiş ücreti toplama amacıyla kurulan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) ve benzeri sistemleri,

e) Geçiş ücretleri tarifesi: Karayolları Genel Müdürlüğünün teklifi üzerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının onayı ile tespit edilen geçiş ücretleri tarifesi ile 4046, 3465, 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarının sözleşmelerine göre belirlenen geçiş ücretleri tarifelerini,

f) Hesap: Kullanıcının geçiş ücretini ödeyebilmek için geçiş ücreti toplama sistemlerinin işletilmesi ile ilgili bankacılık hizmeti veren kurum ve kuruluşlarda araç ruhsat bilgileri ile açtırmış olduğu ve geçiş ücreti toplama sistemleriyle ilişkilendirilmiş hesabı,

g) İdari para cezası: 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci ve yedinci fıkralarında kabahat sayılan ve karşılığında idari yaptırım öngörülmüş olan fiiller nedeniyle yabancı plakalı araçlarla ilgili olarak verilen parasal yükümlülüğü,

ğ) İhlalli geçiş: Hâlihazırda hizmet vermekte olan herhangi bir ücret toplama sisteminin abonesi olmaksızın veya abonesi olup yeterli bakiyesi olmayan ya da geçiş ücretini ödemeyen kullanıcının ücretli yol kesiminden yaptığı geçişi,

ı) Muhasebe birimi: KGM tarafından işletilen ücretli otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ilişkin ücret ve idari para cezalarının ödenmesi açısından gümrük idarelerinin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimleri ile KGM’nin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimlerini; özel otoyol işleticilerince işletilen ücretli otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ilişkin ücret ve cezaların ödenmesi açısından ise gümrük idarelerinin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerini,

i) Ödeme kanalları: KGM tarafından işletilen ücretli otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ilişkin ücret ve idari para cezalarının ödenebildiği Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü), Gelir İdaresi Başkanlığı, KGM ve PTT A.Ş. tarafından sunulan tahsilat kanallarını; özel otoyol işleticilerince işletilen otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ilişkin ücret ve cezaların ödenebildiği özel otoyol işleticileri ve PTT A.Ş.’nin belirlediği tahsilat kanallarını,

j) Ücretli karayolu: Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda işletilen veya 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrollü karayollarında geçiş ücreti uygulanan karayolu kesimlerini ve büyük sanat yapılarını,

MADDE 4- (1) Yabancı plakalı araçlar, ücretli karayolundan geçiş yapmaları halinde, Geçiş Ücretleri Tarifesine göre usulüne uygun olarak geçiş ücreti ödemek zorundadır.

MADDE 5- (1) Yabancı plakalı araç sürücüsünün, geçiş ücretini ödemek için geçiş ücreti toplama sistemlerinden herhangi birinin abonesi olması ve kullanılabilir durumda yeterli bakiyeye sahip etiket bulundurması esastır. Kullanıcı, etiketin sağlam ve çalışır durumda olmasından, araç ön camına uygun bir şekilde yapıştırılmasından ve araç plakalarının temiz ve okunaklı olmasından sorumludur.

(2) HGS hesapları ülke içerisindeki PTT şubeleri, PTT acenteleri ve PTT ile anlaşmalı bankalar ve üye işyerleri üzerinden açılır ve HGS etiketi araç sahibine teslim edilir.

MADDE 6- (1) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci ve yedinci fıkralarına göre KGM tarafından, giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretine ilave olarak, bu geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilir ve idari yaptırım kararı düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden idari para cezası tahsil edilmez. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş günü takip eden otuz gün içinde, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında idari para cezası tahsil edilir.

(2) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci ve yedinci fıkralarına göre işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza verilir ve düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden ceza tahsil edilmez. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş günü takip eden otuz gün içinde geçiş ücretini ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tahsil edilir.

MADDE 7- (1) Kullanıcı, abonesi olduğu geçiş ücreti toplama sistemine ait giriş ve çıkış şeritlerini kurallarına uygun olarak kullanmak zorundadır. Şayet kullanıcının geçiş yaptığı ücretli karayolunda aynı şeritte birden çok ücret toplama sistemi mevcutsa bu kural uygulanmaz.

MADDE 8- (1) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanacak geçiş ücretleri ile idari para cezaları ve cezalar tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Otoyol ücret toplama istasyonlarında geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan yabancı plakalı araçların geçiş ücreti ve idari para cezaları ile cezaların tahsilatının öncelikli olarak ülke içindeki ödeme kanallarından gerçekleştirilmesi esastır. Buralarda ödeme ve ceza tahsilatı gerçekleştirilemeyen ve ülkeyi terk etmek üzere sınır kapılarına gelen yabancı plakalı araçların geçiş ücreti ve idari para cezaları ile cezalarının plakaya bağlı olarak KGM sistemleri üzerinden esas alınan bilgiler dahilinde Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sistemi aracılığıyla Ticaret Bakanlığı sisteminde elektronik ortamda görüntülenmesi halinde, borçların tahsili gerçekleşmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmez. Gümrük kapılarında yabancı plakalı araçla ilgili geçiş ücretleri ile idari para cezaları ve cezalar banka/kredi kartlarıyla veya gümrük idarelerinin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerinin vezneleri ile sınırlı olmak üzere nakit olarak ödenebilir.

MADDE 9- (1) Yabancı plakalı araçların halen kullanımda olan ücret toplama sistemlerine abone olarak, açtıracakları hesaplar üzerinden geçiş ücretlerini ödemeleri esastır. Bu hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak tutarda bakiye bulundurmak araç sahipleri veya sürücülerin sorumluluğundadır.

MADDE 10- (1) Yabancı plakalı araçlarca ücret ödemeden yapılan geçişlere ait bilgilerin, aracın ülkeyi terkine izin vermemek üzere KGM tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sisteminde veya Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sistemi aracılığıyla Ticaret Bakanlığı sisteminde plaka bazında görüntülenmesi sağlanır. Ücret toplama sistemlerine ait verilerin plaka bazında iletilmesine yönelik gerekli altyapı ve düzenleme KGM tarafından yapılır. KGM tarafından işletilen ücretli otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ait ücret ve idari para cezalarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sisteminde oluşan tahsilat bilgileri KGM tarafından elektronik ortamda sorgulanır. İşletici şirket tarafından işletilen otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarına ait geçiş ücretlerine dair muhasebe birimleri veznelerince yapılan tahsilata ilişkin bilgiler, Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sistemi üzerinden KGM’ye, gümrük kapılarında banka/kredi kartı ile yapılan tahsilat bilgileri Ticaret Bakanlığı sistemi üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığına (Muhasebat Genel Müdürlüğü) ve KGM’ye bildirilir.

MADDE 11- (1) KGM tarafından işletilen geçişi ücretli otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarını kullanan yabancı plakalı araçların ödemesiz geçişlerine ilişkin geçiş ücretleri, ödeme kanalları aracılığıyla tahsil edilir. Tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir. Geçiş ücreti ise KGM’ye aktarılır.

(2) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarını kullanan yabancı plakalı araçların ödemesiz geçişlerine ilişkin geçiş ücretleri ve cezaları, çıkış yapmak üzere gümrüklere gelmeden önce ödenmemesi halinde tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle gümrük kapılarında yetkili birimlerce tahsil edilir. Tahsil edilen tutarların yüzde altmışı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilir, yüzde kırkı ise ilgili işleticiye aktarılmak üzere tahsilatı izleyen ayın sonuna kadar KGM’ye aktarılır. KGM’ye aktarılan tutar, takip eden yedi iş günü içinde ilgili işleticilerin hesabına aktarılır.

MADDE 12- (1) 17/2/2017 tarihli ve 29982 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 13- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 14- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.