Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisi Volkswagen, 89 yıllık tarihinin en radikal yeniden yapılanma planıyla karşı karşıya. CEO Oliver Blume liderliğindeki yönetim, 9 Temmuz Perşembe günü şirketin denetim kurulunu ikna etmeye çalıştı — ancak toplantı beklenen kesin kararı üretmedi. Reuters’a göre VW’nin işçi temsilcileri, şirketin köklü bir restrüktürizasyona gitmesini bloke etti; yönetim bunun yerine sert işten çıkarma rakamlarını açıklamak yerine model yelpazesini kademeli olarak yarıya indirme ve üretim kapasitesini düşürme kararını duyurdu.

Masadaki plan neydi?

Manager Magazin’in ilk haberine göre planın kapsamı gerçekten çarpıcı:

• Almanya’da dört fabrikanın kapatılması: Hannover, Zwickau, Emden ve Audi’nin Neckarsulm tesisi — bu dört lokasyon toplam 45 binden fazla çalışana ev sahipliği yapıyor.• 100 bine kadar iş kaybı — 2024’te sendikayla yapılan anlaşmada zaten kararlaştırılan 50 bin kişilik kesintinin iki katı.• Bu gerçekleşirse, VW’nin küresel 630 bin kişilik iş gücü yaklaşık %15 azalacak — bu, otomotiv tarihinde General Motors’un 2009’daki iflas sürecinde yaptığı 50 bin kişilik kesintiyi bile geride bırakacak bir rakam.

IG Metall Genel Başkanı Christiane Benner ve VW İşçi Konseyi Başkanı Daniela Cavallo, ortak açıklamada bu planın “her ne şekilde ilerlerse ilerlesin, tüm güçleriyle durdurulacağını” duyurdu. Sendika, toplantı günü Zwickau fabrikası önünde protesto düzenledi.

Yeniden yapılanmanın finansmanı için VW’nin lüks marka portföyü de mercek altında. Financial Times’ın haberine göre şirketin danışmanları, Ducati’nin satılmasını veya Lamborghini’nin halka arz edilmesini öneriyor. Bu tartışma, VW’nin deniz motoru iştiraki Everllence’daki %51 hissesini Bain Capital’a 7,4 milyar euroya satmasının ardından hız kazandı — bu satıştan elde edilen beklenenden yüksek gelir, danışmanları başka varlık satışlarını da masaya koymaya itti.

Ancak bu bir karar değil, henüz bir öneri: VW konuyla ilgili yorum yapmıyor ve bazı analistler, kârlı markalardan vazgeçmenin şirket için mantıklı olmadığını düşünüyor. Lamborghini geçen yıl 888 milyon dolar net kâr etti ve Bloomberg Intelligence tarafından 22 milyar doların üzerinde değerlendiriliyor — VW’nin 1998’de bu marka için ödediği 110 milyon doların çok üstünde. Ducati ise 2012’de 909 milyon dolara alınmıştı ve konu 2017’de de gündeme gelmiş, ancak sendika direnciyle rafa kalkmıştı.

Neden Aşağı Saksonya’nın sözü bu kadar önemli?

Volkswagen’in kurumsal yapısındaki en kritik özellik, Alman “VW Kanunu” sayesinde şirketin merkezi olduğu Aşağı Saksonya eyaletinin elinde bulunan %20’lik oy hakkı. Bu oran, kilit kararlarda fiilen bir veto gücü anlamına geliyor. Eyalet yönetimi, hem işçileri hem bölgesel ekonomiyi koruma baskısı altında olduğu için, kapatma ve toplu işten çıkarma planlarına karşı çıkma eğiliminde.

Almanya federal hükümeti de plana karşı net bir tavır aldı: Şansölye Friedrich Merz’in koalisyon hükümeti sözcüsü Stefan Kornelius, hükümetin nihai hedefinin “Alman üreticilerin lokasyonlarını korumak ve istihdamı garanti etmek” olduğunu açıkladı. Üstelik VW, 2024 sonunda sendikayla, 2030’a kadar zorunlu işten çıkarma yapmayacağına dair bir anlaşma imzalamıştı — bu da yönetimin elini büyük ölçüde bağlıyor.

AfD, özellikle Chemnitz ve çevresindeki Saksonya kentlerinde eyalet parlamentosunun ikinci büyük partisi.

Analistler, partinin doğu Almanya’daki gücünü sanayisizleşme, ihmal edilmişlik hissi ve yaşam standartlarındaki gerileme kaygılarıyla ilişkilendiriyor.

VW ve tedarikçilerindeki büyük çaplı iş kayıplarının bu kaygıları daha da körükleyebileceği düşünülüyor. Bu nedenle, kesintilerin özellikle Saksonya’daki tesislere (Zwickau gibi) yoğunlaşması, bölgesel siyasette AfD’nin elini güçlendirebilir.

Şirketin mali tablosu neden bu kadar kritik?

2026’nın ilk çeyreğinde VW’nin net kârı yıllık bazda %28 düşerek 1,56 milyar euroya geriledi, ciro ise %2 azalarak 75,7 milyar euroya indi. ABD gümrük tarifelerinin yıllık maliyeti yaklaşık 4 milyar euro olarak hesaplanıyor; Çin’de ise BYD gibi yerli üreticilerin baskısıyla satışlar ilk çeyrekte %20 düştü. VW hissesi bu yıl değerinin dörtte birinden fazlasını kaybederek 16 yılın en düşük seviyesine indi.

9 Temmuz toplantısı kesin bir karar üretmedi; bunun yerine önümüzdeki aylar sürecek yönetim-sendika-siyaset müzakerelerinin başlangıcı oldu. Blume’un hissedarlara daha önce söylediği gibi: şirket “değişmek zorunda, yoksa ölür.”

Ancak değişimin nasıl ve kimin pahasına olacağı sorusu, hem VW’nin hem de Almanya’nın sanayi politikasının geleceğini belirleyecek.

Ucuz Çin arabalarına karşı Volkswagen batmamak için çırpınıyor: 100 bin işçi çıkarılabilir, Lamborghini ve Ducati satılabilir yazısı ilk önce Serbestiyet adresinde yayınlanmıştır.