ABD'de yükseköğretimde kadınların öne geçmesi, evlilik dinamiklerini de köklü biçimde değiştiriyor. Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) tarafından yayımlanan yeni bir çalışma, eğitimli kadın sayısındaki artışın toplumsal yansımalarını inceledi.

Yale Üniversitesinden Clara Chambers, Cornell Üniversitesinden Benjamin Goldman ve Harvard Üniversitesinden Joseph Winkelmann tarafından hazırlanan çalışmaya göre, ABD genelinde dört yıllık üniversitelerde kayıtlı kadın sayısı erkeklerden 1,6 milyon daha fazla. Üniversite mezunu erkeklerin kadınlara oranı zaman içinde 1,8 seviyesinden 0,8'e kadar geriledi.

Araştırmacılardan Benjamin Goldman, "Erkeklerin dört yıllık üniversiteye gitme oranları onlarca yıl önce durakladı. Kadınlarda ise bu oran düzenli bir artış gösterdi. Zaman içinde oranın değişmesine yol açan temel faktör bu oldu." dedi.

Eğitimsiz erkekler arasında yüksek kazananlar öne çıkıyor

Eğitimli erkek nüfusunun azalması üzerine üniversite mezunu kadınlar, diploması olmayan ancak yüksek gelir elde eden erkeklerle evlenmeye başladı. Çalışmaya göre, eşi üniversite mezunu olan ancak kendisi üniversite gitmeyen erkeklerin oranı 1930 doğumlu grupta yüzde 2,3 iken, 1980 doğumlu grupta yüzde 9,6'ya yükseldi.

Eğitimli kadınlarla evlenen diplomasız erkeklerin ortalama yıllık geliri 61 bin 400 dolardan 68 bin 400 dolara çıktı. Üniversite mezunu bir kadınla evlenmeyen diplomasız erkeklerin ortalama geliri ise yaklaşık 10 bin dolar düşerek 46 bin dolara geriledi.

Goldman, geçmişte üniversite mezunu kadınların ağırlıklı olarak kendi eğitim seviyelerindeki erkeklerle evlendiğini hatırlattı. Goldman, "Ancak bugün piyasada yeterince eğitimli erkek yok. Bu durumda ya daha fazla üniversite mezunu kadının evlenmemesini ya da eğitim sınırlarını aşarak evlenmelerini beklersiniz." değerlendirmesini yaptı.

Aile Çalışmaları Enstitüsü araştırmacıları bu durumu "kremasını alma" (skimming) olarak tanımlıyor. Üniversite mezunu kadınlar diplomasız erkekleri tamamen reddetmiyor, ancak ekonomik açıdan en istikrarlı olanları tercih ediyor.

Diplomasız kadınlar evlilik pazarında geride kalıyor

Eğitimli kadınların yüksek kazançlı diplomasız erkekleri tercih etmesi, üniversite mezunu olmayan kadınların evlilik seçeneklerini daraltıyor. Ulusal ortalamanın üzerinde kazanan ve eğitimli bir kadınla evli olmayan "evlenilebilir" diplomasız erkeklerin oranı yüzde 72,9'dan yüzde 35,3'e geriledi.

Bu durum doğrudan evlilik oranlarına da yansıdı. Üniversite mezunu olmayan kadınların evlenme oranı yüzde 78,7'den yüzde 52,4'e düştü. Üniversite mezunu kadınların evlilik oranı ise yüzde 70'in üzerinde sabit kaldı.

Araştırmacılar, 1990'ların ortasında doğan üniversite mezunu olmayan kadınların yarısından fazlasının 45 yaşına geldiklerinde hiç evlenmemiş olacağını öngörüyor.

Goldman, "Çalışmamız üst düzeyde bir teşhis niteliği taşıyor. İşçi sınıfı kadınları için evlilik oranlarının düştüğü ortamlar, erkeklerin ekonomik olarak daha kötü durumda olduğu ortamlarla birebir örtüşüyor." ifadesini kullandı.

Ekonomik şartlar ve iş gücü piyasasındaki dönüşüm

Diplomasız erkeklerin yaşadığı ekonomik zorluklar da evlilik oranlarını etkiliyor. Üniversite eğitimi almamış erkeklerin yaklaşık yüzde 16'sı aileleriyle birlikte yaşııyor. Bu oran üniversite mezunu emsallerinin iki katına denk geliyor.

Amerikan Girişimcilik Enstitüsünden Scott Winship, "Evliliğin azalması ana sorunlardan biri. Eskiden ev reisi olarak yüksek barınma maliyetlerine katlanan işçi sınıfı erkekler, artık bekar oldukları için daha az çalışıyor ve aileleriyle yaşıyor." yorumunda bulundu.

İş gücü piyasasında kadınların ağırlığı da artıyor. Sağlık gibi kadın çalışanların yoğun olduğu sektörler büyürken, imalat ve teknoloji gibi erkek egemen sektörler duraklama dönemine girdi.

Goldman, araştırmanın tek taraflı bir değerlendirme olmadığını belirterek, "Bir gruptaki değişim doğal olarak diğerini etkiler, çünkü bir çift oluşturmanız gerekir." dedi.