Yükseköğretim sisteminde önemli değişiklikler içeren kanun teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda kabul edildi. Teklifin en dikkat çeken maddesi ise kamuoyunda "öğrenci affı" olarak bilinen düzenleme oldu. Buna göre çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen veya kayıt hakkı kazanmasına rağmen kayıt yaptıramayan öğrenciler için yeniden eğitim yolu açıldı.

Düzenleme yalnızca öğrenci affını kapsamıyor. Akademik usulsüzlüklere yönelik ağır yaptırımlar, vakıf üniversitelerine ilişkin yeni denetim mekanizmaları ve bazı üniversitelerin yapısında değişiklik öngören maddeler de teklifte yer aldı.

İlişiği kesilen öğrenciler üniversiteye dönebilecek

Teklife göre hazırlık sınıfı dahil olmak üzere ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken ilişiği kesilen öğrenciler yeniden eğitim hakkı elde edecek. Kendi isteğiyle ayrılanlar da düzenlemeden yararlanabilecek.

Ayrıca üniversiteye yerleştiği halde kayıt yaptıramayan adaylar da başvuru hakkına sahip olacak. Başvuruların, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna yapılması gerekecek.

Şartları sağlayan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Kimler aftan yararlanamayacak?

Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan hüküm giyenler düzenleme kapsamına alınmadı.

Sahte belgeyle kayıt yaptırdığı tespit edilenler ile milli güvenliğe tehdit oluşturduğu değerlendirilen yapılarla bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilen öğrenciler de aftan yararlanamayacak.

Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki öğrenciler de düzenlemenin dışında tutuldu.

Usulsüz tez ve yayınlara ağır yaptırım

Kanun teklifi, akademik dünyada uzun süredir tartışılan tez ve yayın usulsüzlüklerine yönelik de yeni yaptırımlar getiriyor.

Başkalarına yazdırılan tez, makale, kitap veya projelerle akademik unvan ya da diploma derecesi elde ettiği belirlenen kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Bu kişilerin elde ettikleri akademik unvanlar ve dereceler de geri alınacak.

Usulsüz akademik çalışma hazırlayan veya buna aracılık eden kişiler için ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Bu faaliyetleri meslek haline getirenlere yönelik ceza miktarı daha da artırılacak.

Vakıf üniversitelerine yeni denetim

Düzenleme kapsamında mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek seviyeye gelen vakıf üniversitelerine yönelik yeni hükümler getirildi.

Faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversiteleri, garantör üniversiteye ya da YÖK tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek.

Akademisyenlere güvenlik soruşturması şartı

Teklifte yer alan bir diğer düzenlemeye göre yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanları için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması uygulaması getiriliyor.

Böylece üniversitelerde göreve başlayacak akademik personel de güvenlik soruşturmasına tabi tutulacak meslek grupları arasına dahil edilecek.

Kahramanmaraş'taki üniversitenin adı değişiyor

Kanun teklifiyle Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştiriliyor. Üniversitenin bilim ve teknoloji alanlarına odaklanan bir yapıya dönüştürülmesi planlanıyor.

Üniversite bünyesindeki bazı fakülteler ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne devredilecek.