Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) yayımladığı Kurulan ve Kapanan Şirket İstatistikleri, yabancı yatırımcı profilinde dikkat çekici bir değişime işaret etti. Mayıs ayında kurulan 840 yabancı ortaklı şirketin 425'i Suriye ortaklı olarak kayıtlara geçti. Böylece yabancı ortaklı şirketlerin yarısından fazlası Suriyeli yatırımcılar tarafından kurulurken, Suriye sermayesi yabancı yatırımcılar arasında açık ara ilk sırada yer aldı. İran 52 şirketle ikinci sıraya yerleşirken, diğer ülkeler daha sınırlı sayıda şirket kuruluşuyla listede yer aldı. Veriler, bu tablonun tek bir aya özgü olmadığını da gösteriyor. Yılın ilk aylarından bu yana Suriyeli yatırımcılar yabancı ortaklı şirket kuruluşlarında ilk sıradaki yerini koruyor. Bu durum, Türkiye'deki Suriyeli girişimcilerin ekonomik faaliyetlerini artırdığına ve yatırımlarını daha kurumsal bir yapıya taşıdığına işaret ediyor.

TİCARET VE İNŞAAT ÖNE ÇIKIYOR

TOBB verilerine göre mayıs ayında kurulan yabancı ortaklı şirketlerin büyük bölümü ticaret, inşaat ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösterecek. Uzmanlaşmamış toptan ticaret, bina inşaatı ve çeşitli ticari aracılık faaliyetleri en fazla tercih edilen alanlar arasında yer alırken, kurulan şirketlerin önemli kısmının limited şirket statüsünde olması da dikkat çekiyor. Bu tablo, Suriyeli yatırımcıların özellikle ticaret, lojistik ve sınır ticaretiyle bağlantılı sektörlerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

TÜRKİYE, YENİDEN İNŞA SÜRECİNDE MERKEZ KONUMUNDA

Suriye sermayesindeki yükselişin yalnızca Türkiye'deki girişimcilik faaliyetleriyle açıklanamayacağını belirtiliyor. Suriye'de savaş sonrası yeniden yapılanma sürecine ilişkin beklentilerin artmasıyla birlikte Türkiye'nin üretim, tedarik ve lojistik merkezi olarak öne çıktığı değerlendiriliyor. Özellikle İstanbul, Gaziantep, Mersin ve Hatay gibi şehirlerin hem Türkiye pazarı hem de Suriye'ye yönelik ticaret açısından önemli merkezler haline gelmesi, yeni şirket kuruluşlarını destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.cMayıs ayında kurulan yabancı ortaklı şirketlerde yabancı ortakların sermaye payının yüzde 85,3 seviyesinde gerçekleşmesi de dikkat çeken bir başka gösterge oldu. Bu oran, şirketlerin büyük bölümünde kontrolün yabancı yatırımcılarda olduğunu ortaya koyuyor.

SAYI ARTIŞI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Şirket sayısındaki artış tek başına yabancı yatırımın niteliğini göstermezken, kurulan şirketlerin sermaye büyüklüğü, istihdam kapasitesi, ihracat performansı ve uzun vadeli faaliyet sürelerinin de değerlendirilmesi gerekiyor. Uzmanlar, özellikle Suriyeli yatırımcıların Türkiye ekonomisine sağlayacağı katma değerin önümüzdeki dönemde daha yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Suriye sermayesinin yabancı ortaklı şirket kuruluşlarında üst üste ilk sırada yer alması, Türkiye'deki yabancı yatırım profilinin değişmeye başladığını ortaya koyarken, bu eğilimin Suriye'nin yeniden inşa süreciyle birlikte önümüzdeki dönemde de devam edip etmeyeceği ekonomi çevrelerinin yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor.