ABD ile İsrail'in arası açılmış.

Washington ve Tel Aviv: Stratejik ittifak denklemindeki ayrışmanın arkasında ne yatıyor?

abd ve i̇srail arasındaki stratejik ittifak, trump dönemiyle birlikte benzeri görülmemiş gerilimlere ve siyasi anlaşmazlıklara sahne oluyor; bu durum bölgenin çehresini değiştirebilir.

on yıllardır, washington ve tel aviv'deki karar alma çevreleri ilişkilerini "sağlam bir ortaklık" olarak tanımladı ve dünyanın en güçlü stratejik ikilisi olduklarını söyledi. gelgelelim ilişkiler son zamanlarda benzeri görülmemiş gerilimlere ve siyasi anlaşmazlıklara sahne oluyor. birçok analize göre bu durum, söz konusu ittifakın tarihinde yeni ve farklı bir sayfa açabilir ve bu da önümüzdeki yıllarda bölgenin çehresini değiştirebilir. bunun nedeni, sadece i̇srail'in askeri operasyonları yönetme biçimi, gazze'nin geleceği veya mevcut abd yönetiminin güvenlik taahhütlerini yerine getirebilmesi hakkındaki artan i̇srail endişesi değil. aksine, bunun nedeni washington'daki siyasi karar alma süreçlerinin artık eski diplomatik geleneklerle değil, abd başkanı donald trump'ın öncülük ettiği anlaşma yapma mantığıyla yönetilmesidir. on yıllardır koşulsuz amerikan koruması altında yaşayan i̇srail, şimdi kendisini desteğin sürmesini sağlamak için taktiksel itaate zorlayan yeni bir gerçeklikle karşı karşıya buluyor. fazla oku bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (related nodes field) beyaz saray'ın koridorlarında ve kapalı kapılar ardında, ilk kez, bölgenin amerikan çıkarlarına zarar verecek tam teşekküllü bir savaşa sürüklenmesini önlemek için diplomasi ve ekonomik baskı yoluyla gerilimi kontrol altına almaya çalışanlar ile eylemlerini abd başkanının gündemiyle uyumlu hale getirmek zorunda kalanlar arasında temel bir ayrışma belirginleşiyor. i̇srail'in 1948'deki kuruluşundan bu yana, amerika birleşik devletleri onu tanıyan ilk ülke oldu ve ii. dünya savaşı'ndan bu yana en büyük abd dış yardım paketi haline gelen kademeli bir destek sağlamaya başladı. bu yardım öncelikle i̇srail'in niteliksel askeri üstünlüğünü desteklemeyi, bölgedeki diğer ülkelere karşı teknolojik üstünlüğünü sağlamayı ve eğitim, sağlık, enerji ve bilimsel araştırma alanlarında ortak iş birliğini amaçlıyor. abd uluslararası kalkınma ajansı'nın (usaid) verilerine göre, 1946 ile 2023 yılları arasında i̇srail'e yapılan toplam abd yardımı yaklaşık 260 milyar dolara ulaştı. resmi abd tahminlerine göre, aynı dönemde i̇srail'e yapılan abd askeri yardımı yaklaşık 114,4 milyar dolar olup, buna ilave olarak füze savunması için yaklaşık 9,9 milyar dolar yardımda bulunuldu. kongre araştırma servisi'ne göre, abd'nin i̇srail'e sağladığı yıllık dış askeri finansman, i̇srail askeri bütçesinin yaklaşık yüzde 16'sını temsil ediyor ve dünyanın en büyük silah ihracatçılarından biri haline gelen yerli bir i̇srail savunma sanayisinin kurulmasına katkıda bulundu. trump ve i̇srail arasındaki ilişkilerdeki gerilimler / kolaj: independent arabia büyük bir şok son birkaç ayda, i̇srail başbakanı binyamin netanyahu, politikalarından bağımsız olarak abd'nin i̇srail'e olan sarsılmaz bağlılığına güvenerek, trump yönetiminden beklentileri en üst seviyeye çıkardı. ancak, trump tarafından fransa'da sonuçlandırılan ve müzakerelerin sonucunu etkilemese de i̇srail'i dışlayan son abd-i̇ran anlaşması, washington'un artık i̇srail'in isteklerine göre hareket etmediğini açıkça gösterdi. i̇srail'in abd ve i̇ran arasındaki mutabakat zaptına şiddetli muhalefeti, abd yönetiminin netanyahu hükümetinin politikalarından, özellikle lübnan'daki politikalarından duyduğu hoşnutsuzluğun boyutunu ortaya koydu. abd yönetimi, iki taraf arasındaki keskin anlaşmazlıkları uluslararası medyaya açık etmekle kalmadı, trump’ın kendisi netanyahu'ya şahsen hakaret etti. ardından yardımcısı j. d. vance, i̇srail ulusal güvenlik bakanı itamar ben-gvir ile maliye bakanı bezalel smotrich’i i̇ran ile yapılan anlaşmayı eleştirdikleri için sert bir şekilde hedef aldı. j.d. vance, i̇srailli bakanları başkan trump'ı hedef alma konusunda uyararak, onun " şu anda dünyada i̇srail'e sempati duyan tek devlet başkanı" olduğunu belirtti. ayrıca i̇srail'in abd askeri desteğine büyük ölçüde bağımlı olduğunu da vurguladı. son aylarda i̇srail'i koruyan silahların üçte ikisi amerika birleşik devletleri'nde üretildi ve bedeli amerikan vergi mükellefleri tarafından ödendi" dedi. i̇srail merkezli yediot aharonot gazetesinden siyasi analist itamar eichner'e göre i̇srail siyasi liderliği j.d.vance'ın sert saldırısı karşısında büyük bir şok yaşadı. eski i̇srail askeri i̇stihbarat (aman) birimi subayı jack neria, yaşananların "iki ülke arasındaki ilişkinin doğasında tehlikeli bir değişimi" temsil ettiğini belirterek, amerikan yönetiminin "artık kendi iç çıkarlarını ve önceliklerini her şeyin üstünde tutmaya başladığını" kaydetti. i̇srail'e amerikan silahlarının teslimatının kısıtlanması veya engellenmesi konusundaki konuşmaları "iki müttefik arasındaki ilişkide eşi benzeri görülmemiş bir değişim" olarak değerlendirdi. bu arada, i̇srail'in eski washington büyükelçisi mike herzog, trump yönetiminin hedef alınmaya devam edilmesinin sonuçları konusunda uyararak, iki ülke arasındaki stratejik ilişkinin en düşük seviyesinde olduğunu ve "i̇srailli yetkililerin sorumsuz açıklamalarının beyaz saray ile kalıcı bir kopmaya yol açabileceğini" belirtti. güç açığı i̇srail açısından bakıldığında, üç aydan fazla süren çatışmayı sona erdiren abd ve i̇ran arasındaki mutabakat zaptı, önemli nükleer tesislerin kapatılması ve sökülmesi konusunda bir taahhüt içermiyor. ayrıca, özellikle i̇sfahan, natanz ve fordo tesislerindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbetini belirleyen bir madde içermiyor ve i̇ran'ın zenginleştirme kapasitesini korumasını engellemiyor. arap araştırma ve politika çalışmaları merkezi, i̇srail itirazının özünün, mutabakat zaptının içeriğiyle değil, savaşı sona erdirmeyi ve müzakere yoluna girmeyi reddetmesiyle ilgili olduğuna işaret etti. bu arada, abd yönetimi i̇ran ile siyasi bir uzlaşma sürecine geçiş yapmayı, askeri kazanımları boşa harcama değil, onlara yapılan bir yatırım olarak değerlendiriyor. zira ona göre askeri saldırılar, beraberindeki ekonomik abluka ve doğrudan tehditler istenen amacı gerçekleştirmiş ve i̇ran'ı bir kez daha müzakereleri kabul etmeye zorlamıştır. tel aviv üniversitesi’ne bağlı ulusal güvenlik çalışmaları enstitüsü'nün değerlendirmesine göre mutabakat zaptı, i̇srail'in askeri gücü ile savaşın siyasi sonucunu etkileme gücü arasındaki açığı belirgin hale getiriyor. i̇srail askeri, istihbarat ve teknolojik gücünü göstermiş olsa da bunları bir uzlaşmanın şartları üzerinde yeterli etki yaratmak için kullanamadı. bu nedenle, kendisini bir kez daha, kendisi olmadan formüle edilmiş ve geniş uluslararası desteğe sahip bir amerikan girişiminin neredeyse tek eleştirmeni konumunda buldu. abd-i̇srail ilişkileri benzeri görülmemiş ve zorlu bir sınavla karşı karşıya / fotoğraf: afp askeri bağımsızlık i̇srail'de, abd'nin tel aviv’in güney lübnan ve suriye'deki hermon dağı'ndan çekilme, askeri operasyonlarını azaltma ve kuzeyde i̇srail ordusunun hareket özgürlüğünü kısıtlayacak herhangi bir taahhütte bulunma taleplerini reddetmeye devam etmesi halinde, abd ile olan anlaşmazlığın acı verici pratik adımlara dönüşebileceğine dair iç endişeler artıyor. bu arada financial times, iki taraf arasında on yıl sürmesi beklenen yeni bir uzun vadeli güvenlik anlaşmasına ilişkin resmi görüşmelerin, eski başkan barack obama döneminde 2016'da imzalanan mutabakat zaptının yerini alacağını bildirdi. bu anlaşmanın, harcama mekanizmalarını, fonlamanın niteliğini ve iki taraf arasındaki askeri ve endüstriyel entegrasyon düzeyini kapsayan güvenlik ilişkisi çerçevesinin tamamen yeniden düzenlenmesini içereceğini ifade etti. gazete, müzakerelerdeki kilit eğilimlerden birinin, araştırma, geliştirme ve askeri sistemlerin ortak üretimi alanlarında iş birliğini genişletmek karşılığında doğrudan nakit transferlerine olan bağımlılığı azaltmak olduğunu belirtiyor. buna karşılık, netanyahu, gush etzion bölgesindeki migdal oz yerleşim yerinde yedek muharip subay adayları ile buluşmasında, i̇srail'in askeri kapasitesini güçlendirmenin ve silahlanmada bağımsızlık kazanmanın önemini vurguladı. hükümetinin, 2028 yılına kadar abd'den alınan 38 milyar dolarlık askeri yardımdan kademeli olarak vazgeçmeyi ve nihayetinde tam bağımsızlık elde etmeyi hedeflediğini açıkladı. geçen yıl aralık ayında da netanyahu, i̇srail'in diğer ülkelere olan bağımlılığını azaltmak için bağımsız bir silah sanayisi geliştirmek üzere 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını belirtmişti. bu, özellikle i̇srail savunma bakanlığı'na göre i̇srail'in 2025 yılında askeri ihracatta rekor kırarak 19,2 milyar dolara ulaşması ve ihracatının 2024 yılına göre yüzde 30 artış göstermesi göz önüne alındığında önemli. askeri ihracatla ilgili yıllık rapora göre, bu rakam i̇srail tarihinin en yüksek seviyesini temsil ediyor; ihracat beş yılda iki katından fazla, on yılda ise dört katına çıktı. abd kongresi'nde şu anda doğrudan mali yardım modelinden ortak üretim ve derin endüstriyel ortaklıklara geçişi hedefleyen girişimler değerlendiriliyor. gözlemcilere göre bu geçiş, i̇srail'in teknolojik üstünlüğünü sürdürmesini sağlarken, onu abd savunma sanayi döngüsüne daha yakından bağlamayı amaçlıyor. shape created with sketch. fotoğraflarla dünyadan haberler hepsini göster 30 fotoğraflarla dünyadan haberler 1/30 28 ocak 2026 - fransız alpleri'ndeki lüks kayak merkezi courchevel'deki 5 yıldızlı grandes alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki hotel le lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. jandarma yangının nedenini araştırıyor. i̇sviçre'nin crans-montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (alex martin / afp) 2/30 27 ocak 2026 - bir protestocu, seul'deki abd büyükelçiliği önünde trump'ın güney kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında abd başkanı donald trump'ın maskesini takıyor. abd başkanı donald trump 26 ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu güney kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. ticaret anlaşmalarının abd için çok önemli olduğunu vurgulayan trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. güney kore devlet başkanlığı ofisi’nden yapılan açıklamada, abd’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "şu ana kadar, abd yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (jung yeon-je/afp) 3/30 26 ocak 2026 - ukrayna silahlı kuvvetleri 65. mekanize tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, rusya'nın ukrayna'yı işgali sırasında zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş m2 browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri abd başkanı donald trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. ukrayna lideri volodimir zelenski, trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da abd’nin askeri yardımları kesme tehdidi kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, ukrayna'nın nato üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (andriy andriyenko/ukrayna silahlı kuvvetleri 65. mekanize tugayı/afp) 4/30 25 ocak 2026 - abd'nin missouri eyaletinin columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. büyük bir kış fırtınası 24 ocak'ta new mexico'dan kuzey carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. onlarca milyon amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. new york'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. abd başkanı trump ise "küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu abd'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent washington d.c acil durum ilan etti. (austin johnson/afp) 5/30 24 ocak 2026 - avustralya açık'ta yarışan i̇talyan lorenzo musetti, üçüncü tur maçında çek tomas machac'a karşı oynuyor. i̇talyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. musetti'nin yanı sıra jannik sinner ve luciano darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç i̇talyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu sinner, pazartesi günü 4. turda darderi'yle karşı karşıya gelecek. avustralya'nın melbourne kentinde düzenlenen ve 18 ocak'ta başlayan turnuva, 1 şubat'ta sona erecek. (edgar su / reuters) 6/30 23 ocak 2026 - grönland'ın başkenti nuuk'taki havalimanına inen danimarka başbakanı mette frederiksen (ortada), grönland başbakanı jens-frederik nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. abd başkanı donald trump'ın grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından frederiksen ve nielsen görüşmeler yapacak. i̇sviçre'nin davos kentinde düzenlenen 2026 dünya ekonomik forumu'nda trump, nato genel sekreteri mark rutte'yle görüşmeleri sonucu grönland ve arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (jonathan nackstrand / afp) 7/30 21 ocak 2026 - abd başkanı donald trump, davos'ta düzenlenen dünya ekonomik forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. özellikle son zamanlarda gündeme oturan grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen trump, konuşmasında avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. avrupa'ya "biz olmasaydık almanca ve japonca konuşurdunuz" diye seslenen abd başkanı, grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (markus schreiber/ap) 8/30 20 ocak 2026 - fransa devlet başkanı emmanuel macron, davos'ta düzenlenen dünya ekonomik forumu'nda. bu yıl "diyalog ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. abd başkanı trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken trump'a dışişleri bakanı marco rubio, hazine bakanı scott bessent ve ticaret temsilcisi jamieson greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (fabrice coffrini/afp) 9/30 19 ocak 2026 - i̇spanya'nın güneyindeki endülüs bölgesinin kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. i̇spanya demir yolu ulaşım şirketi renfe, kaza sebebiyle endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. ulaştırma bakanı oscar puente, malaga-madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. başbakan pedro sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (afp) 10/30 18 ocak 2026 - danimarkalı askerler grönland'ın nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. danimarka savunma bakanlığı, 2026'da grönland ve çevresinde bir dizi nato müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler grönland makamları ve grönland hükümeti naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. abd başkanı donald trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, danimarka krallığı'na bağlı özerk bölge grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. abd'nin grönland konusunda danimarka'ya destek veren 8 avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (mads claus rasmussen/afp) 11/30 17 ocak 2026 - i̇spanya'nın başkenti madrid'de düzenlenen "off february" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. fransa, i̇spanya, birleşik krallık ve abd'de başlatılan off hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. i̇lk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. hareketin kurucusu olan sosyolog diego hidalgo "bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (oscar del pozo / afp) 12/30 16 ocak 2026 - güney kore'nin başkenti seul'ün gecekondu mahallesi guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. genellikle seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak gangnam şehir planlama departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (yonhap / afp) 13/30 15 ocak 2026 - i̇ran'ın başkenti tahran'ın sadeghieh meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "bu, tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. i̇ran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. i̇nternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.abd merkezli i̇nsan hakları aktivistleri haber ajansı’na (hrana) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. bbc’nin abd’deki yayın ortağı cbs ise i̇ran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (atta kenare/afp) 14/30 14 ocak 2026 - kurtarma çalışanları tayland'ın nakhon ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. yetkililer, tayland'da çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (lillian suwanrumpha/afp) 15/30 13 ocak 2026 - eğlence severler, makedonya'nın güneybatısındaki vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl jülyen takvimine göre yeni yıl'ın başlangıcı olan ve makedon ortodoks kilisesi tarafından da kutlanan aziz basil bayramı arifesinde düzenleniyor. karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında kuzey makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. bu ritüel, vevcani karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (robert atanasovski/afp) 16/30 12 ocak 2026 - halk arasında bobi wine diye bilinen uganda muhalefet lideri ve ulusal birlik platformu (nup) başkan adayı robert kyagulanyi ssentamu'nun bir destekçisi, kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü abd bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri uganda'yı yöneten 81 yaşındaki yoweri museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. perşembe düzenlenecek seçimlerde museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve hiv oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (luis tato/afp) 17/30 11 ocak 2026 - fransa'nın başkenti paris'te, i̇ran i̇slam cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. i̇ran'da i̇slam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana i̇ran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. i̇ran cumhurbaşkanı mesud pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (kiran ridley/afp) 18/30 10 ocak 2026 - suriye hükümeti güvenlik güçleri, halep'in şeyh maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken suriye ordusu, mahallede ypg/sdg’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "çünkü sdg ve pkk terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. bugün ayrıca sdg tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (bakr alkasem / afp) 19/30 9 ocak 2026 - i̇srail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından gazze'deki el şati mülteci kampı'ndaki iki filistinli giysi topluyor. ekimde hamas'la ateşkes yapmasına rağmen i̇srail, filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. i̇srail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "gazze şeridi'nin güney ve kuzeyindeki hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana i̇srail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (omar al-qattaa/ afp) 20/30 8 ocak 2026 - fransa’da çiftçiler, avrupa birliği’nin güney amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. eylemler, mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın mercosur ülkelerinden ab pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. koordinasyon rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden stephane pelletier, yaptığı açıklamada, "öfkeyle umutsuzluk arasındayız. terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; mercosur bunun en somut örneği" dedi. çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (gonzalo fuentes/reuters) 21/30 7 ocak 2026 - arjantin'in patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. arjantin'in patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle chubut eyaletine bağlı el hoyo kasabası ile puerto patriada çevresini etkiledi. alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. el hoyo belediye başkanı césar salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "bize hiç nefes aldırmadı. gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. ancak sabaha karşı biraz duruldu. aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (maxi jonas/reuters) 22/30 6 ocak 2026 - endonezya ulusal arama ve kurtarma ajansı (basarnas) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, endonezya'nın kuzey sulawesi eyaletinin sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. yerel kurtarma ajansının sözcüsü nuriadin gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, siau tagulandang biaro bölgesinde bulunan siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü abdul muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (basarnas/ap) 23/30 5 ocak 2025 - toyosu balık pazarındaki yeni yıl müzayedesinin ardından, tokyo'daki "sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. japon bir suşi girişimcisi, tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (yuichi yamazaki/afp) 24/30 4 ocak 2026 - abd'li kayakçı nina o'brien, fis alp disiplini dünya kupası'nın slovenya'da düzenlenen ayağında kadınlar slalom kategorisinde yarışırken. geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. alp disiplini dahil fis bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları eurosport kanallarından izlenebiliyor. (jure makovec/afp) 25/30 3 ocak 2026 - venezuela'nın başkenti karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. abd başkanı donald trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede ohal ilan edildi. sonraki saatlerde trump, venezuela devlet başkanı nicolas maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. trump, güney amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (matias delacroix/ap) 26/30 2 ocak 2026 - angelina jolie, mısır'ın refah sınır kapısı'nda kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. amerikalı oyuncu ve eski bm özel elçisi jolie, mısır'a nakledilen yaralı filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra el-ariş genel hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (mohamed arafat/ap) 27/30 1 ocak 2026 - i̇sviçre'nin crans-montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde le constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. reuters'a göre i̇talya dışişleri bakanlığı, i̇sviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de i̇sviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. bfm tv'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (maxime schmid / afp) 28/30 31 aralık 2025 - sidney'de yılbaşı kutlamalarında sidney liman köprüsü ve sydney opera binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. avustralya tsi̇ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. dünyada yılbaşı ilk olarak samoa ile kiribati'ye bağlı kiritimati adası'nda kutlandı. avustralya'nın ardından sırasıyla japonya, tayvan, çin ve rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (saeed khan/afp) 29/30 30 aralık 2025 - peru'nun cusco bölgesindeki pampacahua'da, 30 aralık 2025 tarihinde, machu picchu ile ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. yetkililer, peru'nun güneydoğusundaki machu picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (carolina paucar/afp) 30/30 29 aralık 2025 - gazze şeridi'nin merkezindeki bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir filistinli kız çocuk. i̇srail ordusu, bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, gazze kentinin doğusu da hedef alındı. gazze şeridi'nde 10 ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden i̇srail ordusu, filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. gazze sivil savunma müdürlüğü sözcüsü mahmud basal, yaptığı yazılı açıklamada, i̇srail'in gazze şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle gazze şeridi'nde bu ay 25 filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (eyad bala/afp) kamuoyunun öfkesi trump'ın eleştirileri, vance'in sert mesajları ve netanyahu hükümetinin lübnan'da taviz verme konusundaki uzlaşmazlığı arasında, analistler abd-i̇srail ilişkilerinin, özellikle abd-i̇srail'in i̇ran'a karşı savaşının trump'ın popülaritesini doğrudan ve olumsuz etkilemesi nedeniyle, benzeri görülmemiş ve zorlu bir sınavla karşı karşıya olduğunu düşünüyor. abc news'in washington post ve ipsos ile iş birliği içinde mayıs ayında yaptığı bir kamuoyu yoklaması, trump’a destek oranının mevcut başkanlık dönemindeki en düşük seviye olan yüzde 37'ye gerilediğini gösterdi. bu arada, performansından duyulan hoşnutsuzluğun oranı iki dönem boyunca kaydedilen en yüksek seviye olan yüzde 62'ye ulaştı. kamuoyu yoklaması, trump'ın özellikle yaşam maliyeti, enflasyon, ekonomi ve dış ilişkiler gibi kilit konulardaki yönetimini büyük bir çoğunluğun reddettiğini ortaya koyuyor. buna ilave olarak, amerikalıların yüzde 66'sı i̇ran'a karşı askeri güç kullanımını bir hata olarak değerlendirerek onaylamadıklarını ifade etti. bu arada, yüzde 65'i de abd’nin müttefikleriyle olan ilişkilerinden memnuniyetsizliklerini dile getirdi; bu da açıkça i̇srail'e bir gönderme. i̇srail'in i̇ran ile savaş arzusuna karşı amerikan hamleleri, amerikan kamuoyunun i̇srail'e olan desteğindeki düşüşle eş zamanlı olarak geldi. pew araştırma merkezi'nin yaptığı bir anket, 10 amerikalıdan 6'sının artık i̇srail'e olumsuz baktığını, bunun geçen yıla göre yedi puanlık ve 2022'ye göre yirmi puanlık bir artış olduğunu ortaya koydu. çok olumsuz görüşlerin yüzdesi de dört yıl öncesine göre yüzde 10'dan yüzde 28'e yükseldi. amerikalıların yüzde 60'ı i̇srail başbakanı netanyahu'nun uluslararası ilişkilerle ilgili kararlarına olan güvenini kaybetti. öte yandan, haziran 2026'da i̇brani üniversitesi tarafından yapılan bir anket, i̇srail liderliğinin güven konusunda daha geniş bir kriz yaşadığını gösterdi. ankete katılanların neredeyse dörtte üçü, netanyahu'nun i̇srail'in önemli kazanımlar elde ettiği ve varoluşsal bir tehdidi ortadan kaldırdığı iddiasına inanmadıklarını söyledi. bu arada, yüzde 56,4'ü savaş yönetimini "başarısız" veya "kötü" olarak değerlendirdi. i̇srail'de yapılan son kamuoyu anketleri de netanyahu'nun likud partisi’nin popülaritesinde önemli bir düşüşe işaret ediyor. parti, yaklaşan seçimlerin netanyahu’nun siyasi ve kişisel geleceği için belirleyici olabileceği göz önüne alındığında, hassas bir siyasi dönemle karşı karşıya gibi görünüyor. i̇srail medyasının büyük bir kısmı abd-i̇ran anlaşmasını krizin sonu değil, bir dönüşümün başlangıcı olarak görürken, diğerleri i̇srail'in washington'un ortadoğu vizyonunda merkezi bir stratejik ortak olarak kalacağını vurguluyor. tarih, iki taraf arasındaki anlaşmazlıkların çoğu zaman ittifakı parçalamaktan ziyade güçlendirdiğini gösteriyor; çünkü ortak güvenlik ve teknolojik çıkarlar, geçici siyasi ayrışmalardan daha güçlü olmayı sürdürüyor. *bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve independent türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. bu makale independent türkçe için independent arabia gazetesinden çevrilmiştir. independent arabia abd i̇srail dosya "amerikan söylemi artık önceki on yıllardaki gibi mutlak veya koşulsuz bir ittifaka odaklanmıyor" ragida atme çarşamba, temmuz 8, 2026 - 16:00 main image: <p>trump yönetimi içindeki tahminler, önümüzdeki dönemde i̇srail'de olası bir siyasi değişime işaret ediyor / fotoğraf: afp</p> dünyadan sesler related nodes: amerika'da i̇srail karşıtlığı yaygınlaşıyor; hedefte trump var! abd-i̇srail "özel ilişkisi" sona mı eriyor? abd-i̇srail ittifakında yapısal çatlak label: dosya type: news seo title: washington ve tel aviv: stratejik ittifak denklemindeki ayrışmanın arkasında ne yatıyor? copyright independentturkish:.