Muğla’nın Milas ilçesinde Bozbük Mahallesi’nde başlayan ve yerleşim yerlerini tehdit ederek iki gün boyunca süren orman yangını büyük ölçüde kontrol altına alındı. İlk belirlemelere göre 850 hektarlık alanın zarar gördüğü yangın, iklim krizinin etkisiyle büyüyen yangın riskini ve yıllardır uyarısı yapılan önleyici ormancılık politikalarının yetersizliğini bir kez daha ortaya koydu.

Milas yangınının bu yıl kamuoyuna yansıyan en büyük yangınlardan biri olduğuna dikkat çeken İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “Ülkemizde aslında hemen her gün yangın olmakta. Bu yıl bahar aylarının yağışlı gütmesi nedeniyle büyük yangınlarla henüz karşılaşmadık. Ancak yaklaşık bir haftadır Ege ve Akdeniz bölgelerinde sıcaklıkların yüksek seyretmesi nedeniyle yangın tehlikesi oldukça yüksekti. Bu gibi sıcak, hava neminin düşük, rüzgarlı şartlarda en ufak kıvılcım yangına dönüşür” değerlendirmesinde bulundu.

Yangınların tamamen önlenmesi mümkün olmasa da sayısının ve yangınlardan zarar göre orman miktarının azaltılmasının mümkün olduğunu vurgulayan Tolunay, “Ancak toplum olarak orman yangınlarıyla yaşamaya alışmamız ve özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yangın kültürü oluşmuş bir topluma dönüşmemiz gerekiyor” dedi.

RİSK ARTACAK

İklim krizinin etkisiyle ülkenin yeni bir yangın rejimiyle karşı karşıya olduğunu belirten Tolunay, ilerleyen günlerde riskin daha da artacağı uyarısında bulundu. “Yeni yangın rejimi kavramı bir yandan orman içindeki insan faaliyetleri artarken diğer yandan insanların başlattığı bu yangınların iklim değişikliğinin etkisiyle kısa sürede binlerce hektara yayılabildiği, hatta mega yangınların kendi meteorolojik koşullarını oluşturarak kontrol edilemez hale geldiği bir dönem” diyen Tolunay, şunları kaydetti:

“Milas yangını nispeten kısa bir sürede kontrol edildiği ve mega yangına dönüşmediği için bu kapsamda değerlendirilemez ama önümüzdeki günlerde aynı gün içinde onlarca yangının çıktığı ve geniş alanlar yayıldığı durumlarla karşılaşabiliriz. Çünkü Çanakkale’den başlayarak Kahramanmaraş’a kadarki illerimizde 35-40 derecelere ulaşan sıcaklıklar olacak. Bu nedenle sıcak hava dalgasının olduğu önümüzdeki 5-6 gün içinde toplum olarak çok dikkatli olmalıyız. Bu konuda vatandaşların orman içinde ve yakınında kıvılcım çıkartabilecek faaliyetlerden uzak durması, OGM, Belediyeler ve Valiliklerin de yangınlara karşı alarm durumuna geçmesi vatandaşları uyarması ve denetimleri arttırması gerekli.”

KAPASİTEDEN İBARET DEĞİL

Yangınların ardından kamuoyunda yeniden hava araçlarının sayısına odaklanılmasını eleştiren Tolunay, yangınlarla mücadelenin söndürme kapasitesinden ibaret olmadığını söyledi. Tolunay, bu durumun toplum olarak afet kültürünün olmamasına dayandığını belirterek, “Yangın çıktığında helikopter ve uçak önemlidir, ama orman yangınlarıyla mücadeleyi sadece uçak ve helikopter sayısına indirgemek kriz yönetimidir. Bütün afetlerde risk azaltma olarak adlandırılan kriz anından aylarca hatta bazen yıllarca önce alınması gereken önlemler bulunmakta” ifadelerini kullandı.

Tolunay, sözlerini alınması gereken önlemleri sıralayarak sonlandırırken şunları kaydetti: “Orman yangınları özelinde yangın riskini azaltma çalışmalarında ormandaki yanıcı madde miktarının yönetiminden elektrik nakil hatlarının ormandan geçirilmemesi veya bu hatlarda yangınlara karşı önlem alınması, riskli bölgelerdeki yerel halktan turistlere kadar herkesi yangınlara karşı bilinçlendirilmesi, tahliye planları yapılması, kurumlar arasındaki işbirliği ve koordinasyon konusunda protokoller oluşturulması ve tatbikatlar yapılması, araç ve gereçlerin, hatta orman yollarının bakımının yapılması, personeli eğitilmesi gibi atılacak pek çok adım, alınacak önlem bulunmakta. Sadece hava araçları üzerinden yangınlar konuşulduğunda büyük resim gözden kaçmakta. Nitekim 2024 ve 2025 yıllarında İHA’larla birlikte sayısı 150’yi bulan hava aracı filomuza rağmen binlerce hektar orman yandı. Sadece geçen sene 82 bin hektar orman alanı yangınlardan zarar gördü.”

Aydın'ın Karacasu ilçesine bağlı kırsal Yeniköy Mahallesi yakınlarındaki ormanlık alanda önceki gün saat 04.00 sıralarında yangın çıktı. Ormandan yükselen alevleri gören çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye ulaşan ekipler, 6 arazöz ve 3 su tankeri ile söndürme çalışması başlattı. Ekiplerin yoğun çabası sonucu yangın, saat 09.00 sıralarında kontrol altına alındı. Yangında 20 dekar kızılçam ormanının yanarak zarar gördüğü tespit edildi. Güvenlik güçleri, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla soruşturma başlattı.