Faize trilyonlar akmış, emekli unutulmuş.
Yılın ilk yarısında faize 1 trilyon 464 milyar lira ödendi, emekli maaşları içinse kaynak tartışması sürüyor
merkezi bütçeden yılın ilk yarısında faiz ödemelerine aktarılan para emekli maaş artışı tartışmalarını gölgede bıraktı. faiz ödemeleri eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik harcamalarını aştı.
yılın ilk yarısında merkezi bütçeden faize 1 trilyon 464 milyar lira aktarıldı. emekli aylıklarının artırılması için kaynak tartışmaları sürerken faiz ödemeleri sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik harcamalarının üzerine çıktı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi Haziran’da 114,2 milyar TL fazla verdi.
Yılın ilk yarısında ise merkezi yönetim bütçe giderleri 8 trilyon 730,2 milyar TL, bütçe gelirleri 7 trilyon 787,3 milyar TL ve bütçe açığı 942,8 milyar TL olarak kaydedildi.
İktidarın ‘emekliye yok’ dediği kaynaklar faize akmaya devam etti. 5,1 milyon emeklinin en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkmasının 2026’nın ikinci altı aylık döneminde merkezi bütçeye yaklaşık 79 milyar lira ek maliyet oluşturacağı tahmin ediliyor.
Yılın ilk yarısında faize aktarılan kamu kaynağı ise 1 trilyon 464 milyar lirayı geçti. Toplam bütçe gelirlerinin yüzde 19’u faiz harcamalarına aktarıldı.
Faize ayrılan kaynak, kamunun sosyal ve kamusal hizmet harcamalarının da önüne geçti. Ekonomik sınıflandırmaya göre bütçe giderleri içerisinde faiz harcaması yine birçok gideri aştı.
Haziran itibarıyla sağlık hizmetleri için yapılan 779,3 milyar TL, eğitim hizmetleri için 1 trilyon 220 milyar liralık harcama, sosyal güvenlik ve sosyal yardımlaşma için yapılan 1 trilyon 409 milyar liralık harcama, faize aktarılan tutarın gerisinde kaldı.
VERGİ YÜKÜ ÜCRETLİYE
Ocak-Haziran döneminde vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 artarak 6 trilyon 619,7 milyar liraya ulaştı.
İlk altı aylık verilere göre toplam vergi gelirlerinin yüzde 43,76’sı katma değer vergisi (KDV) ve özel tüketim vergisinden (ÖTV) oluşurken dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 59,30, dolaysız vergilerin payı ise yüzde 40,70 olarak gerçekleşti.
Gelir vergisi tahsilatı ise 1 trilyon 785 milyar lirayı buldu. Ancak bunun önemli bölümü ücretlerden kesilen gelir vergisi oluşturdu. Ocak–Haziran döneminde tahsil edilen gelir vergisinin yüzde 91,52’si stopaj yoluyla doğrudan kaynağından kesilen gelir vergileri oldu.
KİRA HARCAMASI ARTIYOR
Kamunun israf harcaması olarak görülen harcama alışkanlıklarında ise değişim yaşanmıyor. Kamunun kira giderleri Ocak-Haziran döneminde 16 milyar 158 milyon lira oldu.
Bu tutar geçen yılın aynı döneminde 12 milyar 310 milyon lira olarak kaydedildi. Taşınmaz satışlarıyla büyük ölçüde kiracı konumu gelen kamunun, hizmet binası kiraları için aktardığı kaynak artıyor.
Geçen yılın Ocak-Haziran döneminde 1 milyar 693 milyon lira olan hizmet binası kira harcaması 2 milyar 526 milyon liraya çıktı.
İSRAFTA KESİNTİ YOK
Toplam kira giderinin yüzde 30’unu taşıt ve uçak kirası oluşturdu. Yılın ilk yarısında taşıt kiralama gideri olarak 2 milyar 927 milyon lira harcandı.
1 milyar 921 milyon lira da uçak, helikopter ve hava araçlarına gitti. Toplamda taşıt ve uçak kiralaması için yapılan harcama 4 milyar 848 milyon lirayı buldu.
Cumhurbaşkanının harcama yetkisinde olan ve örtülü ödenek olarak da bilinen gizli hizmet giderleri kaleminden Ocak-Haziran döneminde 9 milyar 989 milyon liralık harcama yapıldı.
Bu harcama geçen yılın aynı döneminde 6 milyar 150 milyon liraydı. Kamunun konuk ağırlama ve organizasyon harcamaları için kullandığı ‘Temsil ve Tanıtma’ kaleminden altı ayda 1 milyar 35 milyon lira harcandı.