Son Mühür / Atakan Başpehlivan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı ihracatıyla ilgili verileri paylaşarak, sektördeki sorunlar ile problemleri değerlendirdi, önemli açıklamalarda bulundu.

Mehmet Emre Uygun: Türkiye, sofralık zeytin üretiminde dünyada ilk sırada, zeytinyağı üretiminde ise ikinci sırada yer alan çok güçlü bir üretici ülkedir

Geçen yıla oranla toplam sektör ihracatında düşüş yaşandığını aktaran ve yüzde 30 oranında bir gerilemenin gerçekleştiğini anlatan EZZİB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emre Uygun, “Türkiye, sofralık zeytin üretiminde dünyada ilk sırada, zeytinyağı üretiminde ise ikinci sırada yer alan çok güçlü bir üretici ülkedir. Anadolu'nun kadim topraklarından doğan bu mucizevi meyveyi, yalnızca bir tarım ürünü olarak değil; aynı zamanda binlerce yıllık kültürel bir miras, sağlığın ve barışın sembolü olarak görüyoruz.

Bu bilinçle en temel amacımız, sahip olduğumuz bu muazzam üretim gücünü sürdürülebilir, kaliteli, markalı ve katma değerli ihracata dönüştürmektir. 2026 yılının ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde, küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları, artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep daralmaları yatmaktadır.

Ürün bazında baktığımızda; siyah zeytin ihracatımız miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. En belirgin daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış; miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık 11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir” dedi.

“Topraktan sofraya yüz binlerce aileye istihdam sunan, tamamen milli ve yerli bir değer zinciridir”

Son olarak, zeytin ve zeytinyağı sektörünün tamamen yerli ve milli bir değer zinciri olduğunu hatırlatan Başkan Uygun, konuyla ilgili yaptığı açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Tüm bunlara ek olarak, sektörümüzün en acil ihtiyaçlarından biri de veri odaklı bir yönetim sistemidir. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği olarak hedefimiz, yaklaşmakta olan büyük üretim dalgasını geleneksel tahminler yerine teknolojinin ışığında, kesin verilerle yönetebilmektir.

Bu amaçla, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile bir araya gelerek ilk önemli adımı atmış bulunmaktayız. Enstitümüzün köklü kurumsal birikimiyle yürüttüğümüz verimli istişarelerde, tıpkı İspanya örneğinde olduğu gibi tarladan sıkım tesisine, depolardan ambalaja kadar uzanan tüm süreci şeffaf bir şekilde izleyebileceğimiz entegre bir Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sistemi’nin kurgulanması üzerine mutabık kaldık.

Bu küresel vizyonu doğru bir dijital altyapıyla hayata geçirebildiğimiz takdirde; kayıt dışılığın önüne geçilecek, gerçek stok miktarları anlık izlenebilecek ve böylece ani fiyat dalgalanmalarına karşı yasaklayıcı değil, tamamen veri odaklı ve öngörülebilir politikalar geliştirilebilecektir. Sektörümüz; hiçbir şekilde ithalata ihtiyaç duymadan doğrudan ihracat yapan, ülkemize net döviz girdisi sağlayan, topraktan sofraya yüz binlerce aileye istihdam sunan, tamamen milli ve yerli bir değer zinciridir”